มาที่นี่ที่เดียว ได้อ่านบทความทางด้านการแพทย์ ภาษาไทย จากเกือบทุกโฮมเพจที่มีใน INTERNET
ถ้าที่นี่ขัดข้อง ไปที่นี่ก็ได้ครับ i.am/thaidoc หรือ hey.to/yimyam

[ จาก หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ฉบับวันอาทิตย์ เริ่ม อาทิตย์ที่ 6 กันยายน 2541 ]

ปั้นชีวิตใหม่ด้วยชีวจิต

โดย ดร. สาทิส อินทรกำแหง


40 ก้าวให้ทันไข้หวัดใหญ่

มเขียนเรื่องไข้หวัดใหญ่กำลังระบาดมา 2 ครั้งแล้ว แต่ยังไม่พอครับ ต้องขออนุญาตท่านผู้อ่านเขียนต่ออีก 1 ตอน เพราะเพิ่งจะได้รับข้อมูลเพิ่มเติมมาใหม่สดๆ ร้อนๆ

คุณพรทิพย์ เศรษฐปราโมทย์ เภสัชกร และผู้จัดการผลิตภัณฑ์บริษัทยาต่างประเทศแห่งหนึ่ง ซึ่งเป็นผู้ผลิตวัคซีนสำหรับคน ได้ส่งข้อมูลเกี่ยวกับวัคซีน ข่าวสาร ARI และหนังสือไข้หวัดใหญ่ ของ ศ.น.พ.ประเสริฐ ทองเจริญ มาให้

ผมได้ประโยชน์จากเอกสารเหล่านี้มาก และได้ทราบว่าข้อมูลบางอย่างนี้ ผมทราบมายังไม่ใช่ข้อมูลที่ล่าสุด จึงขอเพิ่มเติมข้อมูลเหล่านี้ให้สมบูรณ์

และขอขอบคุณคุณพรทิพย์ และท่านที่เขียนข้อความในเอกสารต่างๆ ที่ผมจะกล่าวถึงไว้ ณ ที่นี้ด้วย

ผมได้แสดงความเป็นห่วงไว้ ในบทความของผมครั้งก่อนว่า การผลิตวัคซีนป้องกันไข้หวัดนั้น อาจจะไม่ทันการณ์ เพราะไข้หวัดใหญ่ ได้พัฒนาตัวเองมากมาย เช่น ได้มีการผสมพันธุ์กับเชื้อต่างสายพันธุ์ขึ้น กลายเป็นสายพันธุ์ใหม่ การผลิตวัคซีนเพื่อป้องกันเชื้อหวัดใหญ่ เหล่านี้ต้องปรับตัวเองและพัฒนาวัคซีนให้ ป้องกันเชื้อใหม่ๆ ได้ทันการณ์ ถ้าเชื้อมันปรับตัวหรือพัฒนาตนเองอย่างรวดเร็ว การค้นคว้าและผลิตวัคซีนอาจจะตามเชื้อโรคไม่ทัน ผมได้เปรียบเทียบไว้ว่า ถ้าโจรผู้ร้ายมันพัฒนาตัวเองอย่างรวดเร็ว ตำรวจก็คงจะตามผู้ร้ายไม่ทันเหมือนกัน ทำนองนี้แหละครับ

ข้อมูลอันนี้แหละครับที่ผมอยากจะแก้ไข จาก "ข่าวสาร ARI" ของกรมควบคุมโรคติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งคุณปราณี ธวัชสุภา ได้รายงานไว้ว่า ได้มีการเฝ้าระวังและศึกษาสายพันธุ์ใหม่ๆ ซึ่งเป็นโครงการขององค์การอนามัยโลก ร่วมกับกระทรวงสาธารณสุขของประเทศต่างๆ ซึ่งรวมทั้งของประเทศไทยด้วย ได้มีการศึกษาและวิจัยเรื่องวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี และได้นำข้อมูลล่าสุดเหล่านี้ ไปปรับปรุงและคัดเลือก เพื่อผลิตสายพันธุ์ใหม่สำหรับสร้างวัคซีนขึ้น

ในข่าวสาร ARI เล่มล่าสุด (มีนา-มิถุนา 42) คุณปราณี "ARI" ได้รายงานว่า องค์การอนามัยโลกได้ประกาศวัคซีน ที่ใช้ในปี 2541-2542 ซึ่งมีสายพันธุ์ A/SYDNEY/5/97 (H3N2) A/BEIJING/262/95 (H1N1) และ B/BEIJING/184/93 และวัคซีน 3 สายพันธุ์นี้ตรงกับสายพันธุ์ที่แพร่ระบาดในเมืองไทย

พูดภาษาชาวบ้านก็คือ วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ ซึ่งประกาศออกมาครั้งล่าสุดที่ใช้กับคนไทยได้ ตามรายงานกล่าวว่า ถ้าผู้ที่ติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ ซึ่งตรงกับสายพันธุ์ของวัคซีนเป๊ะเลย (คือ 100%) อัตราการป้องกันการติดเชื้อจะมีประสิทธิภาพสูงถึง 85% ซึ่งนับว่าสูงมาก แต่ในกรณีที่เชื้อตรงกันเพียง 50% จะป้องกันได้ 69% เท่านั้น

นายแพทย์สมศักดิ์ โลหะเลขา แห่ง รพ.ศิริราช ได้แนะนำว่า ท่านที่คิดว่าตัวเองมีภูมิต้านทานหรือ IMMUNE SYSTEM ต่ำ ควรจะฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ไว้ก่อน

สถิติสำหรับคนไทยนั้น ผู้ที่มี IMMUNE SYSTEM หรือที่ผมเรียกว่าภูมิชีวิตต่ำนั้น คือผู้ที่มีอายุสูงกว่า 65 ป•ขึ้นไป

และก็อย่าประมาทเป็นอันขาด อย่าไปคิดว่าโรคหวัดใหญ่นั้นเป็นโรคธรรมดาๆ เพราะสถิติคนไข้ที่ป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่ จนถึงแก่เสียชีวิตนั้น มีเปอร์เซ็นต์สูงถึงเกือบจะ 50% (รวมทั้งโรคที่ติดเชื้อผสม กลายเป็นโรคเกี่ยวกับระบบหายใจ เช่น ปอดบวม เป็นต้น)

ที่ทำให้อุ่นใจขึ้นมาบ้างก็คือ ทั่วโลกเห็นความสำคัญ และความร้ายแรงของไข้หวัดใหญ่ว่า ทำลายทั้งชีวิตมนุษย์จำนวนมาก และทำลายเศรษฐกิจในอัตราสูงและรวดเร็ว การเฝ้าดูไข้หวัดใหญ่ และการศึกษาวิจัยได้ทำกันอย่างจริงจัง องค์การอนามัยโลกได้ร่วมมือกับประเทศต่างๆ จัดการก่อตั้งศูนย์ไข้หวัดใหญ่ ขึ้นในประเทศต่างๆ รวมทั้งสิ้น 110 แห่ง นี่คือข้อบ่งชี้ที่บอกให้เราทราบว่า โรคไข้หวัดใหญ่เป็นโรคร้ายแรง และเป็นโรคระบาดซึ่งระบาดได้อย่างรวดเร็ว คร่าชีวิตมนุษย์อย่างรวดเร็ว เป็นโรคซึ่งควรระวังป้องกันอันดับหนึ่งของโลกเราทีเดียว

ข้อที่น่าห่วงอีกอย่างหนึ่งสำหรับคนไทยก็คือ โรคไข้หวัดใหญ่ซึ่งระบาดมากจากประเทศจีน ในสายพันธุ์ไข้หวัดใหญ่ที่สำคัญๆ จะเริ่มต้นจากประเทศจีนแทบทั้งสิ้น เช่น A WOMAN 395/95, A/BEIJING/262/95 B/BEIJING/184/93, B/QUANG DONG/24/94 A/NANGHANG 933/96 และ B/HARBIN/9 ทั้งหมดนี่เป็นไข้หวัดใหญ่ชนิดใหม่ๆ ที่เกิดในประเทศจีนทั้งสิ้น

เมื่อปี 2540 ก็ไข้หวัดใหญ่ระบาดจากกลุ่มของพวกเป็ด ไก่ และนกจากฮ่องกง (INFLUENZA A (H5N1)) ซึ่งทำให้เป็ดและไก่ในฮ่องกงตายไปเป็นจำนวนมากมาย ไม่กี่เดือนต่อมาหลังจากเป็ดและไก่ตาย ก็พบว่ามีคนตายจากเชื้อไข้หวัดใหญ่ชนิดนี้ ที่ฮ่องกงต้องฆ่าเป็ดและไก่ไปถึง 1.5 ล้านตัว เพื่อป้องกันการระบาดของไข้หวัดใหญ่ชนิดนี้

เรื่องที่น่าสนใจก็คือ จากการศึกษาและวิจัยได้พบว่า คนจะไม่ติดไข้หวัดใหญ่ชนิดนี้จากเป็ดและไก่โดยตรง แต่เชื้อหวัดใหญ่จากเป็ดและไก่ จะกระจายไปที่หมูก่อน และจากหมูก็จะเกิดพันธุ์ไข้หวัดใหญ่อีกพันธุ์หนึ่ง เมื่อคนไปกินหมู ก็จะติดไข้หวัดใหญ่จากหมูนั้น พันธุ์ใหม่นี้เป็นพันธุ์ที่จะทำอันตรายแก่มนุษย์ได้มากมายเช่นกัน

เป็นที่น่าสังเกตว่า โรคระบาดร้ายแรงอีกหลายโรคในอนาคต จะมาจากสัตว์ก่อน แล้วจึงระบาดมาถึงคน โรคร้ายแรงจากสัตว์หลายชนิด มักจะไม่ติดต่อมาถึงคน เพราะคนจะมีภูมิต้านทาน หรือ IMMUNE SYSTEM ที่กำจัดเชื้อโรคเหล่านี้ได้ แต่ต่อไปอาจจะเป็นด้วยเหตุผลประการหนึ่งใน 2 ประการ คือ (1) IMMUNE SYSTEM หรือภูมิชีวิตของคนอ่อนแอลง หรือ (2) เชื้อโรคในสัตว์พัฒนาตัวให้ร้ายแรงขึ้น จนทำอันตรายแก่คนได้ หรืออาจจะเป็นไปได้ทั้ง 2 ประการรวมกัน

ถ้าเป็นเช่นนี้ ก็ไม่แน่ว่าในอนาคตคนจะต้องตายไป เพราะโรคระบาดใหม่ๆ อีกสักเท่าไหร่ก็ไม่ทราบ

มีข้อคิดอีกข้อหนึ่ง จากข้อมูลที่คุณพรทิพย์ส่งมาให้ คือเรื่องของการใช้ยาปฏิชีวนะ ในการรักษาโรคไข้หวัดใหญ่

ความจริงนั้นยาปฏิชีวนะรักษาโรคไข้หวัดใหญ่ไม่ได้ เพราะเชื้อไข้หวัดใหญ่เป็นเชื้อไวรัส ไม่ใช่แบคทีเรีย แต่การที่แพทย์ให้ยาปฏิชีวนะแก่คนไข้นั้น ก็เพื่อจะแก้โรคแทรกซ้อน เช่น ปอดบวม หรือหลอดลมอักเสบ เป็นต้น

พ.ญ.ประมวญ สุนากร อดีตผู้อำนวยการโรงพยาบาลเด็ก ท่านได้เขียนบทความเกี่ยวกับการดื้อยา ซึ่งเกิดจากการใช้ยาปฏิชีวนะกันอย่างฟุ่มเฟือย ไว้ในข่าวสาร ARI ฉบับนี้ว่า "การรักษาโดยการใช้ยาปฏิชีวนะ แทบจะเป็นหัวใจของการควบคุมโรค"

ท่านได้กล่าวต่อไปว่า "มีการใช้ยาปฏิชีวนะต้านบักเตรี มาครอบคลุมโรคติดเชื้อทุกชนิด โดยไม่มีข้อชี้บ่งที่เหมาะสม โดยเฉพาะโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส เช่น โรคหวัด มีการใช้ยาปฏิชีวนะในอัตราสูง ทำให้มีผลเสียหลายประการ"

การใช้ยาปฏิชีวนะอย่างฟุ่มเฟือย ทำให้เกิดการแพ้ยา เกิดการดื้อยา ทำให้เกิดการติดเชื้อชนิดรักษายากขึ้น การใช้ยาปฏิชีวนะแบบดั้งเดิมจะไม่ได้ผล ต้องใช้ยาชนิดใหม่ๆ ซึ่งแรงกว่าเดิม ราคาแพงกว่าเดิม

โรคที่เคยรักษาง่ายๆ เช่น ปอดบวม บิด มาลาเรีย กามโรค ต่อไปอาจจะไม่มียารักษาที่ได้ผลในอนาคต เพราะวันหนึ่งฝ่ายผลิตยา อาจไม่สามารถเอาชนะเชื้อโรคที่ดื้อยารุนแรง ผลิตยาไม่ได้ หรือผลิตได้ก็จะไม่ทันต่อโรคร้าย.

(โทรศัพท์พูดคุย 570-8220 แฟกซ์ 570-8273)

สาทิส อินทรกำแหง

อ่านต่อตอนที่41 วันพุธที่ 16 มิถุนายน 2542

[กลับไปสารบัญชีวจิต]   [BACK TO LISTS - FOODS]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB[ hey.to/yimyam ][ i.am/thaidoc ]

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21]resolution 800x600