มาที่นี่ที่เดียว ได้อ่านบทความทางด้านการแพทย์ ภาษาไทย จากเกือบทุกโฮมเพจที่มีใน INTERNET
ถ้าที่นี่ขัดข้อง ไปที่นี่ก็ได้ครับ i.am/thaidoc หรือ hey.to/yimyam

[ คัดลอกจากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ วันอาทิตย์ที่ 13 มิถุนายน 2542]

ยาแก้อักเสบ

ภ.ญ.อารียา ยอดปลอบ


เชื่อว่าผู้อ่านทุกท่านคงมีประสบการณ์เรื่องการเจ็บป่วยด้วยกันทุกคน ไม่ว่าจะเป็นปวดหัว ตัวร้อน เจ็บคอ เป็นไข้ ท้องเสีย ฯลฯ ถ้าเป็นอาการเจ็บป่วยเล็กน้อยที่สามารถรักษาให้หายเองได้ ท่านผู้อ่านคงใช้บริการที่ร้านขายยาใกล้ ๆ บ้านท่าน แต่ลองมาดูกันซิว่า ท่านมีความเข้าใจในอาการที่ท่านเป็น และเข้าใจการใช้ยามากน้อยเพียงใด

ในร้ายบายยาแห่งหนึ่ง สมคิดเดินไปซื้อยาเนื่องจาก เขามีอาการปวดท้องแสบท้องเวลาหิวข้าว แต่เมื่อทานข้าวแล้ว กลับปวดมากกว่าเดิมอีก เจ้าตัวเข้าใจว่าตัวเองมีอาการ "กระเพาะอาหารอักเสบ"

สมคิด - อาแปะ ขอซื้อยาแก้อักเสบหน่อยเอาแบบแคปซูลดำ-แดงนะ
อาแปะ - (คว้ากระปุกยาแก้อักเสบของแกออกมา) เอากี่เม็ดล่ะ เม็ดละ 2 บาทเอง
สมคิด - เอามา 5 เม็ดก่อนแล้วกัน หมดแล้วจะมาซื้อใหม่
อาแปะ - (ตักยาขายให้สมคิดไป)

ในร้านขายยาอีกร้านหนึ่ง โชคดีที่ร้านนี้มีเภสัชกรอยู่ประจำ สมควรเดินกะเผลกเข้ามาซื้อยา

สมควร - เอายาดำ-แดง 10 เม็ด
เภสัชกร - ขอโทษนะคะ ไม่ทราบว่าคุณเป็นอะไรคะ ถึงจะทานยาดำ-แดง
สมควร - อ๋อ ผมตกบันไดมาครับ เดี๋ยวนี้เอง ปวดขามากเลย สงสัย "ขาจะอักเสบ"
เภสัชกร - ยาดำ-แดงที่คุณบอกนี่ไม่ใช่ยาแก้ปวดขาหรอกนะคะ จริง ๆ แล้วเป็นยาปฏิชีวนะชื่อ แอมพิซิลิน ใช้สำหรับฆ่าเชื้อโรค ไม่ใช่ยาแก้อักเสบสำหรับอาการปวดขาอย่างที่คุณเข้าใจค่ะ
สมควร - งั้นหรือครับ ถ้าอย่างนั้นคุณช่วยแนะนำยาให้ด้วยนะครับ ผมปวดมาก
เภสัชกร - ได้ค่ะ (แล้วจัดยาที่ถูกกับโรคให้สมควรไป)

อีกรายหนึ่งเป็นชายวัยกลางคนมีอาชีพรับเหมาก่อสร้าง ทำงานผสมปูนทุกวัน มาซื้อยาด้วยอาการผื่นคัน ผิวหนังบวมแดง และมีเม็ดเล็กๆ ขึ้นเต็มแขน

ลุงสมบุญ - ช่วยดูแขนให้ผมทีเถอะครับ อักเสบมาสองสามเดือนแล้ว
ไปซื้อยาแก้อักเสบมากินก็ไม่หายสักที เสียเงินไปหลายร้อยแล้ว
เภสัชกร - คุณลุงมีตัวอย่างยามาให้ดูไหมครับ
ลุมสมบุญ - มีครับ (ว่าแล้วก็หยิบซองยามียาแคปซูลดำ-แดงออกมา)
เภสัชกร - เอ๊ะ ยานี่มันไม่เกี่ยวกับอาการที่ลุงเป็นนี่ครับ คุณลุงทานยาตัวอื่นด้วยหรือเปล่า
ลุงสมบุญ - เปล่าครับ เพื่อนผมมันบอกว่า อาการแบบนี้เป็น "ผิวหนังอักเสบ" ให้ไปซื้อยาแก้อักเสบมากิน
เภสัชกร - ...(อธิบายยาที่ถูกต้องให้ลุงสมบุญฟัง)

เรื่องของสมคิด สมควร และลุงสมบุญนั้นเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นจริง และพบได้บ่อยในร้ายขายยา เป็นตัวอย่างของคนที่มีความเข้าใจคลาดเคลื่อนอย่างมาก ในเรื่องของยาแก้อักเสบ ความจริงอาการผิดปกติต่างๆ ที่เกิดขึ้นกับร่างกายของเรา ในภาษาทางการแพทย์จะมีชื่อเรียกเฉพาะที่ฟังแล้วไม่สับสน แต่คนทั่วไปจะเรียกเหมารวมเป็นภาษาชาวบ้านว่าอาการนั้นเป็นอาการ "อักเสบ" และในบางครั้งเพื่อความสะดวกและความเข้าใจของผู้ป่วย หมอก็จะบอกว่ายานี้เป็น "ยาแก้อักเสบ" ทำให้ผู้ป่วยเหมารวมกับอาการอื่นที่ตนเองเรียกว่าอาการอักเสบว่าจะต้องใช้ยานี้ไปด้วย

อาการที่ภาษาชาวบ้านเรียกกันว่า "อาการอักเสบ" นั้น หากลองมาแบ่งกันเล่นๆ แบบไม่ถูกหลักวิชาการ ก็อาจได้เป็น

จากอาการทั้งหมดที่กล่าวมาจะเป็นไปได้หรือที่จะใช้ยาดำ-แดง ชนิดเดียวรักษาอาการที่แตกต่างกันมากขนาดนี้ เพราะยาแต่ละชนิดก็จะถูกคิดค้นขี้นมา เพื่อรักษาอาการหรือกลุ่มอาการอย่างหนึ่งๆ เท่านั้น ยาดำ-แดง ก็เช่นกันจัดเป็น ยาปฏิชีวนะในกลุ่ม เพนนิซิลิน (Penicillin) มีชื่อตัวยาว่า แอมพิซิลิน (Ampicillin) ส่วนใหญ่บรรจุอยู่ในแคปซูลสีดำ-แดง เป็นที่รู้จักกันย่างกว้างขวางในปัจจุบัน จนกลายเป็นสัญลักษณ์ของยาแก้อักเสบไปแล้ว

สรรพคุณที่แท้จริงของแอมพิซิลินหรือยาดำ-แดงนี้ ถือเป็นยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อ ใช้สำหรับโรคติดเชื้อ เช่น เจ็บคอ ติดเชื้อในทางเดินหายใจ หลอดลมอักเสบ เป็นต้น ในสมัยก่อนแอมพิซิลินมีที่ใช้กว้างขวางมากทั้งฆ่าเชื้อท้องเสีย รักษาแผลหนอง รักษาอาการติดเชื้อในทางเดินหายใจ แต่ในปัจจุบันไม่มีที่ใช้มากนัก เพราะเชื้อโรคมีการปรับปรุงตัวเอง ให้ทนต่อยา (ดื้อยา) และมียาปฏิชีวนะตัวใหม่ๆ เกิดขึ้นมากมาย เพราะฉะนั้นอาการอักเสบที่รวบรวมไว้ข้างต้น ก็จะมีเพียงบางอาการเท่านั้น ที่สามารถใช้ยาดำ-แดงรักษาได้จริงๆ คือ อาการเจ็บคอ (แต่ปัจจุบัน มียาปฏิชีวนะหลายตัวให้เลือกใช้) นอกจากนั้นอาการอักเสบอื่นๆ ก็จะมียาเฉพาะของโรคที่แตกต่างกันไป ถ้าท่านมีอาการปวดแสบในท้อง ท่านควรจะได้ยาลดกรด-รักษาแผลในกระเพาะ หรือหญิงที่มีอาการตกขาว ควรได้รับยาเฉพาะ และปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจภายใน ส่วนอาการปวดเมื่อยตามร่างกายก็ทานยาแก้ปวด-คลายกล้ามเนื้อ

ต่อไปนี้ท่านผู้อ่านคงใช้ยาได้ถูกต้องมากขึ้น มีความเข้าใจ ในการจำแนกอาการต่างๆ ได้ด้วยตนเองในเบื้องต้น หากท่านมีปัญหาควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ไม่เหมาเอาเองว่า ท่านเป็นนั้น เป็นอาการ "อักเสบแบบรวมมิตร" นะคะ

ภ.ญ.อารียา ยอดปลอบ


ขอบคุณหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ ที่อนุญาตให้นำมาเผยแพร่

[ BACK TO LIST]
main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB[ hey.to/yimyam ][ i.am/thaidoc ]

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21]resolution 800x600