มาที่นี่ที่เดียว ได้อ่านบทความทางด้านการแพทย์ ภาษาไทย จากเกือบทุกโฮมเพจที่มีใน INTERNET
ถ้าที่นี่ขัดข้อง ไปที่นี่ก็ได้ครับ http://i.am/thaidoc หรือ http://hey.to/yimyam

[ที่มา...หนังสือ UPDATE ปีที่ 9 ฉบับที่ 104 มกราคม 2543]


สารให้ความหวานจากฟางข้าว

เหยี่ยวข่าวหน้าหยก


การใช้ประโยชน์จากของใช้แล้วหรือสิ่งที่ไม่มีมูลค่า กำลังเป็นเรื่องที่ถูกกล่าวขวัญถึงกันอย่างมากในปัจจุบัน อันเป็นยุคตื่นตัวเรื่องการรีไซเคิล รวมถึงการใช้ทรัพยากรให้คุ่มค่า และมีประสิทธิภาพมากที่สุด และสำหรับบ้านเราเมืองเรา ที่เป็นประเทศเกษตรกรรมนั้น วัสดุเหลือทิ้งทางการเกษต ก็เป็นสิ่งที่ไม่มีมูลค่าประเภทหนึ่ง หากจะปล่อยทิ้งไปโดยเปล่าประโยชน์ ก็น่าเสียดาย เพราะในแต่ละปีๆ ก็ทิ้งกันนับล้านๆ ตัน ดังนั้นการนำวัสดุเหลือทิ้งเหล่านั้นมาใช้ให้เกิดประโยชน์ จึงเป็นสิ่งที่น่าศึกษาและกระทำเป็นอย่างยิ่ง ดังเช่น

วัสดุเหลือทิ้งพวกฟางข้าว ซึ่งเราสามารถนำมาใช้เป็นวัตถุดิบ ในการผลิตน้ำตาลชนิดหนึ่งที่เรียกว่า "ไซลิทอล" ได้

ไซลิทอลเป็นน้ำตาลที่พบทั่วไปในผักและผลไม้อาทิ กะหล่ำปลี มะเขือยาว สตรอเบอรี่ เป็นต้น น้ำตาลชนิดนี้ไม่มีกลิ่น ให้ความหวานใกล้เคียงกับน้ำตาลทรายและให้ความรู้สึกเย็นลิ้นนิดๆ เวลารับประทาน

ปัจจุบันมีการใช้ไซลิทอลในผลิตภัณฑ์อาหารหลายชนิด ทั้งในทวีปยุโรปและอเมริกา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหมากฝรั่ง เนื่องจากข้อดีของไซลิทอลที่เป็นน้ำตาลซึ่งมีจุลินทรีย์น้อยชนิด ที่จะสามารถใช้เป็นแหล่งอาหารได้ และเป็นน้ำตาลที่จุลินทรีย์ในช่องปากของคนเราใช้ไม่ได้ จึงทำให้ผลิตภัณฑ์อาหารที่ใช้ไซลิทอลเป็นองค์ประกอบไม่เสื่อมเสียง่าย เก็บไว้ได้นาน และไม่มีปัญหาเรื่องฟันผุ เหมือนการรับประทานน้ำตาลทั่วๆ ไป

ในทางการแพทย์ มีการใช้ไซลิทอลเป็นอาหารทางสายของผู้ป่วย และเป็นอาหารของผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวาน เนื่องจากไซลิทอล ไม่ทำปฏิกิริยากับกรดอะมิโนทำให้การเตรียมอาหารเหลว สำหรับใช้ทางสายง่ายกว่าการเตรียมโดยใช้น้ำตาลกลูโคส และการใช้ไซลิทอลในร่างกายไม่ขึ้นกับสารอินซูลิน ทำให้ไม่มีปัญหาการใช้น้ำตาลกลูโคสของผู้ป่วย อีกทั้งไซลิทอล ยังเป็นสารให้ความหวานที่ไม่มีผลต่อการเพิ่มปริมาณน้ำตาลในเลือด จึงปลอดภัยต่อผู้ป่วยโรคเบาหวาน

สำหรับไซลิทอลที่นำมาใช้กันในปัจจุบัน โดยมากจะผลิตขึ้นโดยกระบวนการทางเคมี วิธีนี้มีข้อเสียในเรื่องของต้นทุนและกระบวนการผลิต ที่อาจทำให้มีสารปนเปื้อนออกมาด้วย จึงมีผู้คิดค้นหาวิธีอื่นๆ ในการผลิตไซลิทอล ซึ่งก็ค้นพบว่า วิธีการหมักโดยใช้เชื้อจุลินทรีย์ ก็เป็นวิธีหนึ่งที่นำมาใช้ได้ และในบ้านเรา ที่ภาควิชาเทคโนโลยีชีวภาพ คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ก็มีนักวิจัยอีกท่านหนึ่ง ที่ได้ศึกษาวิธีการผลิตไซลิทอลด้วยการหมักโดยใช้ฟางข้าวเป็นวัตถุดิบ นักวิจัยท่านนี้ก็คือ ดร.สาโรจน์ ศิริศันสนียกุล

ดร.สาโรจน์ ได้เล่าให้ฟังถึงขั้นตอนการผลิตไซลิทอลจากฟางข้าวว่า ขั้นตอนหลักๆ ในการผลิตไซลิทอลจากฟางข้าวพอที่จะแบ่งออกได้เป็น 3 ช่วงคือ ช่วงการสกัดน้ำตาลไซโลสออกจากฟางข้าว ช่วงการเปลี่ยนไซโลสให้เป็นไซลิทอล โดยใช้เชื้อยีสต์และช่วงการสกัดเอาไซลิทอลออกมา

ในช่วงแรกนั้นเริ่มด้วยการนำเอาฟางข้าวมาบดให้ละเอียด แล้วทำการสกัดน้ำตาลไซโลสออกจากฟางข้าว โดยใช้กรดซัลฟูริกเจือจาง 0.5% เป็นเวลา 30 นาที ที่อุณหภูมิ 121 องศาเซลเซียส จากนั้นจึงแยกเอากากหยาบออก โดยใช้ฟิลเตอร์เพลทอีกครั้ง ถัดมาจะเป็นการกำจัดกรด ที่ใช้ในการสกัดไซโลสออกจากฟางข้าวโดยใช้วิธีอิเล็กโตรไดอะไลซิส เมื่อได้น้ำเชื่อมที่เป็นน้ำตาลไซโลสออกมาแล้ว จึงนำน้ำเชื่อมมาทำให้มีความเข้มข้นขึ้นโดยแยกเอาน้ำออกบางส่วน ด้วยวิธีรีเวอร์สออสโมซิส น้ำเชื่อมเข้มข้นที่ได้ในช่วงแรกนี้ จะนำไปใช้เป็นสารตั้งต้นสำหรับการหมักในช่วงการเปลี่ยนไซโลส ให้เป็นไซลิทอลโดยใช้เชื้อยีสต์ต่อไป

ช่วงต่อมาจะเป็นการฆ่าเชื้อที่อาจปนเปื้อนมาในน้ำเชื่อม จากนั้นจึงนำน้ำเชื่อมไปเติมลงในถังหมัก เติมสารอาหารบางอย่าง ที่จำเป็นสำหรับการหมักลงไป และเติมเชื้อยีสต์สายพันธุ์ Candida mogii ATCC 18364 ซึ่งเป็นเชื้อจุลินทรีย์ ที่สามารถเปลี่ยนไซโลสไปเป็นไซลิทอลได้ดี ในสภาพที่ออกซิเจนถูกกำจัดลงไปเพื่อทำการหมัก

หลังจากหมักโดยเชื้อยีสต์จะได้สารให้ความหวานไซลิทอลเกิดขึ้น เมื่อถึงเวลาที่มีไซลิทอลปริมาณมากพอแล้วก็จะทำการแยกเอาเชื้อยีสต์ ออกจากน้ำหมัก น้ำหมักซึ่งมีไซลิทอลอยู่จะถูกนำไประเหย เอาน้ำออกเพื่อให้น้ำเชื่อมมีความเข้มข้นเพิ่มขึ้น ต่อจากนั้นจึงทำการแยกเอาไซลิทอลออกมาโดยใช้เรซิน และทำการตกผลึกให้ได้ออกมาเป็นน้ำตาลไซลิทอลในช่วงสุดท้าย

การสกัดไซลิทอลจากฟางข้าวโดยวิธีนี้ ถ้าเริ่มจากฟางข้าว 100 กรัม จะสามารถผลิตเป็นไซลิทอลได้ประมาณ 8 กรัม โดยราคาของไซลิทอลที่ขายกันอยู่ในบ้านเราขณะนี้ก็ตกราวๆ กิโลกรัมละ 300 บาท หรือตกกรัมละ 0.3 บาท ดังนั้นไซลิทอล 8 กรัม ที่ได้จากฟางข้าว 100 กรัมก็จะมีราคาราว 2 บาทกว่าๆ ซึ่งเห็นได้ว่า ฟางข้าวที่ไม่มีมูลค่านั้นเราสามารถนำมาทำให้เกิดผลิตภีณฑ์ที่มีมูลค่าได้ไม่

และนอกจากที่ไซลิทอลจะสามารถผลิตขึ้น โดยการหมักที่มีฟางข้าวเป็นวัตถุดิบแล้ว วัสดุเหลือทิ้งทั้งทางเกษตรทุกชนิด ที่มีส่วนของเฮมิเซลลูโลสเป็นองค์ประกอบ อาทิเช่น ซังข้าวโพด เปลือกไม้ ก็สามารถนำมาใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตไซลิทอลได้เช่นเดียวกัน ซึ่งสำหรับผู้ที่สนใจอยากทราบรายละเอียดเพิ่มเติม ในการผลิตไซลิทอลจากฟางข้าวนี้ก็สามารถติดต่อสอบถามไปได้ที่

ดร.สาโรจน์ ศิริศันสนียกุล
ภาควิชาเทคโนโลยีชีวภาพ คณะอุตสาหกรรมเกษตร
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ
โทรศัพท์ (02) 579--8903 โทรสาร (662) 579-5521


ขอบคุณหนังสือ UPDATE ที่อนุญาตให้นำมาเผยแพร่

[ BACK TO LIST]
main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB[ hey.to/yimyam ][ i.am/thaidoc ]

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21]resolution 800x600