มาที่นี่ที่เดียว ได้อ่านบทความทางด้านการแพทย์ ภาษาไทย จากเกือบทุกโฮมเพจที่มีใน INTERNET
ถ้าที่นี่ขัดข้อง ไปที่นี่ก็ได้ครับ i.am/thaidoc หรือ hey.to/yimyam

[ คัดลอกจากนิตยสารใกล้หมอ ปีที่ 21 ฉบับที่ 11 พฤศจิกายน 2540]

จิตสำนึก

นพ.เกษม ตันติผลาชีวะ


ในทางการแพทย์ มีการตรวจระดับสติสัมปชัญญะ หรือความรู้สึกตัวของคน และแบ่งเป็นระดับต่างๆ ของความรู้สึกตัว หรือสมปฤดี (consciousness)

ระดับที่มีความรู้สึกตัวดี เรียกว่า conscious ถ้าไม่รู้สึกตัวเรียกว่า unconscious ระดับที่ไม่รู้สึกตัวโดยสมบูรณ์ เรียกว่า โคม่า (coma) ในทางจิตเวชศาสตร์ มีการแบ่งจิตใจ เป็น ส่วนต่างๆ ตามระดับของความรู้ตัว โดยอิงทฤษฎีจิตวิเคราะห์

ส่วนของจิตใจที่เรารับรู้ได้ เรียกว่า จิตสำนึก (Conscious) ส่วนของจิตใจที่เราไม่รับรู้ เรียกว่า จิตไร้สำนึก (Unconscious) และส่วนของจิตไร้สำนึก ที่เกือบจะมาอยู่ในจิตสำนึกแล้ว เรียกว่า จิตกึ่งสำนึก(Preconscious)

คำว่าจิตสำนึก เมื่อนำมาใช้ในภาษาทั่วไปหมายถึง ภาวะที่ตื่นและมีความรู้สึก สามารถตอบสนองต่อสิ่งเร้าได้

มีการกล่าวกันมานานแล้วว่า ประเทศชาติของเราจะเจริญกว่านี้หลายเท่า หากประชาชนชาวไทยมีจิตสำนึกในหลายอย่าง และการที่มีปัญหามากมายในบ้านเมืองเรา เกี่ยวข้องกับการที่คนไทยขาดจิตสำนึกในหลายๆ เรื่อง อุบัติเหตุ เป็นตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนว่า สามารถป้องกันได้หากคนที่เกี่ยวข้อง มีจำสำนึกแห่งความปลอดภัย คนที่ใช้รถใช้ถนนทุกคน ควรมีจิตสำนึกอยู่เสมอว่า ต้องไม่ขับรถในขณะมึนเมาหรือง่วงนอน ต้องมีสติ มีการตัดสินใจดี และมีสมาธิตลอดเวลา ที่ขับรถ ไม่ฝ่าฝืนกฎจราจร และไม่ขับรถด้วยความประมาท เพียงเท่านี้อุบัติเหตุ และความสูญเสียต่างๆ จะลดลง อย่างชนิดที่เรียกว่า ต่ำกว่าราคาหุ้นแน่นอน

ประเทศชาติจะมีความเป็นระเบียบเรียบร้อยและมีการพัฒนาได้ ก็เพราะประชาชนในชาติมีจิตสำนึกของความรับผิดชอบ

การที่บ้านเมืองสกปรก ขาดความเป็นระเบียบเรียบร้อย ก็เพราะคนส่วนใหญ่ชอบทิ้งขยะอย่างมักง่าย ไม่ชอบทิ้งให้เป็นที่เป็นทาง กินอะไรตรงไหนก็ทิ้งตรงนั้น ถึงจะมีกฎหมายลงโทษและมีการจับและปรับกันในบางจุด ก็ไม่สามารถทำได้ทั่วถึง และคนส่วนใหญ่จะเหลียวหน้าแลหลังเพียงดูว่า ไม่มีเจ้าหน้าที่อยู่แถวนั้น แล้วก็ทิ้งเหมือนอย่างที่เคยปฏิบัติ หากคนส่วนใหญ่มีจิตสำนึกรักความเป็นระเบียบ และรักสะอาดก็คงไม่ต้องมีการจับการปรับแบบไฟไหม้ฟางอย่างที่เป็นอยู่

ปัญหาเศรษฐกิจที่ประเทศเรากำลังเผชิญอยู่ ไม่น่าจะเกิดขึ้น ถ้าหากคนในชาติของเรามีจิตสำนึกของการประหยัด และเห็นแก่ประโยชน์ของประเทศชาติมากกว่าประโยชน์ส่วนตัว

ผู้ที่มีส่วนรับผิดชอบในการบริหารบ้านเมือง มีอำนาจและหน้าที่ ในการกำกับดูแลนโยบายของชาติ ได้แก่นักการเมือง ซึ่งมักอวดอ้างว่า ได้รับการเลือกตั้งจากประชาชน แต่กลับไม่มีจิตสำนึกว่า ตนต้องทำงานให้ประชาชนและประเทศชาติ พฤติกรรมของพวกเขาจึงเป็นไปในลักษณะเป็นเจ้านายประชาชน และพยายามตักตวงผลประโยชน์ใส่ตนเอง และพวกพ้องอย่างไม่มีความละอาย การตั้งงบประมาณมิได้เป็นไปเพื่อการพัฒนาประเทศอย่างแท้จริง หากแต่เป็นไปเพื่อผลประโยชน์ส่วนตน จนมีศัพท์เรียกกันว่า เป็นการแบ่งเค้ก

การใช้งบประมาณเป็นไปโดยขาดประสิทธิภาพ และมีการสูญหายไปตามรายทาง จนเปรียบได้กับไอศกรีมแท่ง ซึ่งกว่าจะมาถึงประชาชนก็เหลือแต่ไม้ ดังนั้น ถ้าหากมีการบริหารงบประมาณอย่างมีประสิทธิภาพ อาจใช้เงินเพียงครึ่งเดียว ก็สามารถทำประโยชน์ได้มากกว่าที่เคยทำกันมาตลอด

ในกลุ่มข้าราชการประจำ ซึ่งควรเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศ เพราะเป็นตัวจักรกลที่ต้องทำงานไปเรื่อย ไม่ว่าใครจะมาเป็นผู้คุมเครื่องก็ตาม จึงจำเป็นที่จะต้องมีจิตสำนึก ในหน้าที่ความรับผิดชอบให้ดี
ข้าราชการบางคนในระดับบริหาร กลับลืมไปว่าตนเองมีบทบาทหน้าที่อะไร ทำงานไปก็เผลอคิดว่าตนเป็นข้าราชการการเมือง และปฏิบัติตนมิได้แตกต่างไปจากนักการเมือง
ในแต่ละวัน เขาเหล่านั้นมิได้ปฏิบัติหน้าที่ที่ควรปฏิบัติในตำแหน่งของตน เคยมีพื้นฐานอาชีพอะไรก็ลืมจนหมดสิ้น ทำตัวเป็นบริวารรับใช้นักการเมือง เพื่อหวังเพียงจำได้ไต่เต้าขึ้นสู่ตำแหน่งสูงๆ ในวงราชการจะได้มีเค้กมาแบ่งกันบ้าง

หากถามผู้บริหารราชการบางคนว่า มีอะไรใหม่บ้าง คำตอบที่ได้รับก็คือ เขาได้ตำแหน่ง C9, C10 มาเพิ่มกี่ตำแหน่ง มีใครจะได้เป็นนายพลบ้าง มีใครจะได้เลื่อนตำแหน่ง และใครจะขึ้นแทน สิ่งเหล่านี้แสดงว่า จิตสำนึกของเขานั้นมีเพียงการแบ่งปันผลประโยชน์ในหมู่พวกพ้อง ไม่เคยมีความคิดเกี่ยวกับผลประโยชน์ของประเทศชาติ และประชาชนเลย
สภาวะที่เป็นอยู่ในวงราชการปัจจุบัน ใครไม่ทำตัวให้เหมือนพวกที่กล่าวมานี้ และไม่อิงนักการเมือง ก็ไม่มีทางก้าวหน้า ทำให้คนดีๆ หมดโอกาสที่จะได้เป็นผู้บริหารระดับสูงในวงราชการ โอกาสจึงตกเป็นของกลุ่มกังฉิน ซึ่งได้ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งในหลายสถาบัน จนทำให้สถาบันที่เคยได้รับความเชื่อถือ ต้องมัวหมอง และประชาชนเกิดความรู้สึกสิ้นหวัง ขาดที่พึ่ง

เจ้าหน้าที่ของรัฐซึ่งมีอำนาจหน้าที่โดยตรงในการกำกับดูแล ระบบเศรษฐกิจและสถาบันการเงินของประเทศ ควรมีจิตสำนึกว่า ตนมีหน้าที่สำคัญที่ต้องทำอย่างเต็มที่ จะปล่อยให้เกิดความผิดพลาดไม่ได้ เพราะอาจนำไปสู่ความล่มสลายของระบบเศรษฐกิจทั้งประเทศ

เขาเหล่านั้นได้ละเลยการปฏิบัติหน้าที่ไป หรือว่าใส่ใจเพียงการหาวิถีทางเพิ่มผลประโยชน์ให้แก่ตนเอง ด้วยเงินก้อนโตมหาศาลภายหลังพ้นจากหน้าที่
การกระทำเช่นนี้ เป็นการทรยศต่อหน้าที่ และทรยศต่อประเทศชาติ หรือไม่ก็เป็นเรื่องควรพิจารณาในบ้านเรา ยังไม่เคยมีการตัดสินลงโทษ ผู้กระทำผิดต่อประชาชน และก่อให้เกิดความเสียหายแก่ประเทศชาติมาก่อนเลย ผิดกับประเทศอื่นซึ่งมีโทษจำคุกและปรับ ของเรามีการลงโทษ คนที่ปลอมเป็นพระแล้วทำการชั่วร้ายต่าง ๆ อย่างมากแค่จับสึก ทั้งที่เขาพ้นจากความเป็นพระไปนานแล้ว จึงนับว่าเป็นเมืองสวรรค์ ของพวกมิจฉาชีพโดยแท้

ประชาชนจำนวนมาก โดยเฉพาะผู้มีอันจะกินทั้งหลาย ก็มีส่วนช่วยกันทำให้เกิดความเสียหายต่อเศรษฐกิจของประเทศ เหตุเพราะขาดจิตสำนึกแห่งการประหยัดการใช้จ่ายอย่างฟุ่มเฟือย บริโภคสินค้าราคาสูงซึ่งล้วนแต่นำเงินออกนอกประเทศ ในขณะที่ฝ่ายเขาพยายามเพิ่มมาตรการกีดกันสินค้าของเราทุกวิถีทาง

ประชาชนของเรามีอิสระเสรีมากเกินไปในการบริโภคสิ่งฟุ่มเฟือย โดยไม่มีขีดจำกัด แม้แต่เงินไม่พอ ก็สามารถใช้วิธีผ่อนได้ เป็นการช่วยกันตีฟองสบู่ให้ใหญ่ขึ้นจนแตกลงในที่สุด นี่คือ ผลเสียของเสรีภาพที่ขาดระเบียบวินัย
หากคนของเรามีระเบียบวินัยในการใช้จ่ายและมีจิตสำนึกแห่งการประหยัด รู้จักวางแผนการใช้เงิน และการเก็บออมอย่างรอบคอบ เราน่าจะเป็นประเทศเจ้าหนี้ ของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ได้โดยไม่ยากนัก ตามศักยภาพที่เรามีอยู่

การเสียเอกราชของเราครั้งนี้ เป็นการเสียเอกราชทางเศรษฐกิจ ซึ่งแตกต่างจากสองครั้งที่ผ่านมา แต่มีความคล้ายคลึงกัน คือ การบริหารภายในประเทศมีความอ่อนแอ ขาดประสิทธิภาพ และมีการทุจริตอย่างมหาศาล นอกจากนั้นยังมีคนในประเทศเองเป็นไส้ศึก ทรยศต่อหน้าที่พลเมืองที่พึงปฏิบัติ

จิตสำนึกของคนเรา มิใช่จะมาปลุกมาสอนกันได้ง่ายๆ เมื่อโตเกินกว่าจะแก้ไข หากแต่ต้องปลูกฝังกันมาตั้งแต่เด็ก ซึ่งพร้อมจะรับสิ่งดีๆ เข้าสู่จิตสำนึกของเขา เด็กจะเกิดจิตสำนึกที่ดีได้ ก็ต้องมีตัวอย่างที่ดีให้ดูด้วย

ตัวอย่างที่ดีก็มีมากมายในประวัติศาสตร์และพงศาวดาร ทั้งของไทยและของต่างประเทศ กวนอู และขงเบ้ง ก็เป็นบุคคลที่น่าเอาเป็นแบบอย่าง แต่ต้องเป็นขงเบ้งจีนนะครับ อย่าไปเอาอย่างขงเบ้งไทย

นพ.เกษม ตันติผลาชีวะ


ขอบคุณนิตยสารใกล้หมอ ที่อนุญาตให้นำมาเผยแพร่

[ BACK TO LIST]
main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB[ hey.to/yimyam ][ i.am/thaidoc ]

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21]resolution 800x600