มาที่นี่ที่เดียว ได้อ่านบทความทางด้านการแพทย์ ภาษาไทย จากเกือบทุกโฮมเพจที่มีใน INTERNET
ถ้าที่นี่ขัดข้อง ไปที่นี่ก็ได้ครับ http://i.am/thaidoc หรือ http://hey.to/yimyam

[คัดลอกจากหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ วันเสาร์ที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2542
และ วันเสาร์ที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2543]


โรคปอดบวมในเด็กเล็ก

ศ.น.พ.เทพ หิมะทองคำ


เด็กเล็กๆ ที่เริ่มเข้าโรงเรียนอนุบาลแล้ว มักจะเป็นหวัดกันบ่อย โดยติดกันไปติดกันมากับเพื่อนๆ ที่โรงเรียนนั่นเอง ถ้าเป็นไข้หวัดธรรมดา คุณพ่อคุณแม่ ก็คงจะไม่ค่อยเป็นห่วงเท่าไร เพราะเคยชินกับโรคนี้ จนแทบจะจำชนิด และขนาดยาที่คุณหมอให้ได้หมดแล้ว ยิ่งถ้าลูกเป็นเด็กที่กินยาง่ายด้วยแล้ว คุณหมอบอกว่า ลูกเป็นปอดบวมหรือปอดอักเสบ คุณพ่อคุณแม่จะกังวลใจมาก กลัวว่าลูกจะมีอาการหนัก ตัวลูกเองก็กินไม่ได้นอนไม่หลับ เพราะจะไอ และหอบมาก คุณพ่อคุณแม่ก็จะพลอยกินไม่ได้ นอนไม่หลับไปด้วย เรามาทำความรู้จักกับโรคปอดบวม หรือปอดอักเสบกันเถอะค่ะ จะได้ทราบว่า อาการของลูกขณะนี้ใช่ปอดบวมหรือไม่

โรคปอดบวม เป็นโรคที่มีการอักเสบของถุงลมเล็กๆ ที่มีจำนวนนับล้านถุงในปอด ซึ่งเป็นส่วนปลายสุดของทางเดินหายใจ โดยปกติถุงลมนี้เป็นที่ให้ออกซิเจนจากอากาศที่เราหายใจเข้าไป ผ่านเข้าสู่กระแสเลือดเพื่อไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกาย เมื่อมีการอักเสบ ซึ่งอาจจะเป็นแค่ส่วนใดส่วนหนึ่งของปอดข้างหนึ่ง หรืออาจจะเป็นแบบกระจายทั่วๆ ไปในปอดทั้ง 2 ข้างก็ได้ เพราะฉะนั้น อาการในเด็กแต่ละคนก็จะแตกต่างกันไป อาจมีตั้งแต่อาการน้อยจนถึงมากได้

อาการ

อาการที่จะพบในเด็กคือ ลูกจะมีไข้สูง ไอมาก อาจจะไอแห้งๆ หรือไอแบบมีเสมหะก็ได้ หายใจเร็ว และถ้าเป็นมากจะดูหอบเหนื่อยได้ เวลาหายใจอาจจะเห็นจมูกบาน อาจจะได้ยินเสียงหายใจครืดคราด เนื่องจากมีเสมหะมาก และเหนียว ปอดบวมนี้อาจเป็นตามหลังไข้หวัด 2-3 วัน หรือเป็นตั้งแต่แรกเลยก็ได้ การจะดูว่าลูกหายใจเร็วหรือไม่ หมอแนะนำให้นับการหายใจของลูกขณะหลับ เปิดเสื้อขึ้นมาเล็กน้อย จะเห็นหน้าอกของลูกเคลื่อนขึ้นลง ตามจังหวะของการหายใจ ให้นับ 1 เมื่อหน้าอกลูกเคลื่อนขึ้น 1 ครั้ง นับ 2 เมื่อหน้าอกเคลื่อนขึ้นอีก 1 ครั้ง นับไปเรื่อยๆ จนครบ 1 นาที ถ้าลูกหายใจมากกว่า 30 ครั้งต่อนาที ก็แสดงว่า เริ่มมีการหายใจเร็วแล้ว ถ้าลูกมีอาการหอบด้วย คุณแม่จะสังเกตง่ายๆ ได้จากจะเห็นว่า ช่วงต่อระหว่างหน้าอก และท้อง มีการบุ๋มเข้าออกขณะหายใจ หรือมีจมูกบานเวลาหายใจ ซึ่งถ้ามีอาการเหล่านี้ ควรรีบปรึกษาแพทย์โดยเร็ว

เชื้อที่ทำให้เกิดปอดอักเสบได้บ่อยในเด็กพบได้ทั้งไวรัส และแบคทีเรีย

การวินิจฉัย

กุมารแพทย์สามารถวินิจฉัยโรคนี้ได้จาก ประวัติที่คุณพ่อคุณแม่เล่าให้คุณหมอฟัง เช่น อาการไข้ ไอ หอบ ว่ามีมากน้อยเพียงใด ร่วมกับการตรวจร่างกาย โดยการฟังปอดของลูกโดยใช้เครื่องมือฟังที่หน้าอกของลูก หลายๆ ตำแหน่ง ทั้งด้านหน้า และด้านหลัง ก็จะสามารถบอกได้ว่า เป็นปอดบวมหรือไม่ ในบางรายที่ยังเป็นไม่มาก การฟังปอดดังกล่าวอาจจะยังไม่ชัดเจนนัก จะต้องใช้การเอกซเรย์ปอดช่วยวินิจฉัยด้วย คุณพ่อคุณแม่บางท่าน อาจจะกลัวว่า รังสีที่ใช้เอกซเรย์จะมีอันตรายกับลูก หมอว่าอย่ากลัวไปเลยค่ะ กุมารแพทย์ทุกท่านจะไม่เอกซเรย์เด็ก โดยไม่จำเป็น จะทำเฉพาะในรายที่สมควร และจำเป็นจริงๆ เท่านั้น การเอกซเรย์แค่ครั้งสองครั้ง จะถูกรังสีน้อยมาก ไม่เป็นอันตรายอะไรหรอกค่ะ

อาการที่ควรรีบพาไปพบแพทย์
  1. ไข้สูง 39-40 c จะอันตราย โดยเฉพาะเด็กเล็กๆ อาจจะทำให้ชักได้
  2. หายใจเร็ว หรือไอมาก
  3. หอบจนจมูกบาน หรือมีหน้าอกบุ๋มขณะหายใจ หรือหายใจมีเสียงดัง
  4. ซึมลง
การรักษา

1. ในรายที่มีอาการมาก เช่น ไข้สูงมาก หายใจเร็วและหอบ แพทย์ต้องรับไว้รักษาในโรงพยาบาล เพราะต้องให้ออกซิเจนและความชื้น ให้น้ำให้เพียงพอ ให้ยาทางหลอดเลือดดำ อาจต้องช่วยเคาะปอด และดูดเอาเสมหะออก เพราะเด็กเล็กๆ จะขากเสมหะออกไม่เป็น

2. ในรายที่มีอาการปานกลาง เช่น ไข้ไม่สูง หายใจเร็วเล็กน้อย ไม่หอบ ยังสามารถเล่น กินน้ำนม และอาหารได้ดี แพทย์อาจใช้วิธีฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อทุกวัน วันละ 1-2 ครั้ง เป็นเวลา 1-3 วัน และจะนัดมาดูอาการและฟังปอดทุกวัน ถ้าเห็นว่าดีขึ้นก็จะเปลี่ยนจากยาฉีดมาเป็นยากินแทน คุณพ่อคุณแม่ต้องพยายามป้อนยาให้ครบตามที่แพทย์สั่ง ทั้งปริมาณยา จำนวนครั้ง และจำนวนวัน ซึ่งต้องกินยานาน ประมาณ 7-10 วัน ควรให้ดื่มน้ำมากๆ โดยเฉพาะน้ำอุ่น จะช่วยละลายเสมหะของลูกไม่ให้เหนียว จะได้ไอออกมาได้ง่ายขึ้น

3. ในรายที่มีอาการน้อย ยังไม่มีอาการหายใจเร็ว แต่แพทย์เริ่มฟังเสียงผิดปกติในปอดได้นั้น อาจจะใช้แต่ยากินอย่างเดียว ไม่ต้องฉีดยาและแพทย์จะนัด มาฟังปอดอีก 2-3 วันต่อมา ถ้าอาการดีขึ้นก็จะให้ยากินต่อจนครบ

ในโรคปอดบวมนี้ คุณพ่อคุณแม่ต้องไม่รับหยุดยาเอง เมื่อเห็นลูกมีอาการดีขึ้น ควรกินยาจนครบ 7-10 วัน ตามแพทย์สั่ง ถ้าหยุดยาเร็วเกินไป อีก 2-3 วัน อาจจะกลับเป็นขึ้นมาใหม่ได้

โรคแทรกซ้อน

ถ้ารักษาโรคปอดบวมช้า หรือรักษาไม่สม่ำเสมอ อาจพบโรคแทรกซ้อนได้ คือ
  1. มีหนองในช่องเยื่อหุ้มปอด
  2. เชื้อเข้าสู่กระแสเลือด ทำให้โลหิตเป็นพิษ
  3. เป็นฝีในปอด
การติดต่อ

ติดต่อทางน้ำมูก น้ำลาย เสมหะ จากการไอหรือจาม เชื้อโรคก็จะกระจายอยู่ในอากาศ และเข้าสู่ร่างกาย ของผู้รับเชื้อทางปากและจมูก

การป้องกัน
  1. อย่าพาเด็กไปใกล้ชิดกับคนที่ป่วยเป็นหวัด หลอดลมอักเสบ หรือปอดบวม
  2. ไม่ควรพาเด็กไปที่มีคนแออัดมากๆ เพราะเด็กจะรับเชื้อต่างๆ ได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่
  3. พยายามอย่าให้ถูกฝน หรืออาบน้ำสระผมด้วยน้ำที่เย็นเกินไป หรืออาบน้ำในเวลาที่มีอากาศเย็น
สรุปการดูแลลูกเมื่อเป็นปอดบวม

  1. พาไปพบแพทย์ และกินยาตามที่แพทย์สั่ง
  2. กินน้ำมากๆ โดยเฉพาะน้ำอุ่น
  3. พักผ่อนมากๆ อาจต้องหยุดโรงเรียนสักระยะหนึ่ง มิฉะนั้นจะไปแพร่กระจายเชื้อให้เพื่อนๆ ที่โรงเรียนได้
  4. ในเด็กเล็กถ้ามีน้ำมูกมาก อาจใช้ลูกยางแดงช่วยดูดออก ลูกจะโล่งจมูกขึ้น
  5. ควรเช็ดตัวหรืออาบน้ำด้วยน้ำอุ่น และอย่าให้ถูกอากาศที่เย็นจัด
พ.ญ.อัญญมณี หล่อจิตต์เสียง กุมารแพทย์ โรงพยาบาลเทพธารินทร์ รพ.เทพธารินทร์ ถนนพระราม 4 จัดโครงการมอบของขวัญปีใหม่ แด่คนที่รักและห่วงใย ด้วยบัตรกำนัลตรวจสุขภาพ "สุขภาพดี มีค่ามหาศาล" ในราคา 900 บาท (ปกติ 1,800 บาท) สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ฝ่ายการตลาด และประชาสัมพันธ์ โทรศัพท์ 240-2727 ต่อ 2954, 2956


ขอบคุณหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ ที่อนุญาตให้นำมาเผยแพร่

[ BACK TO LIST]
main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB[ hey.to/yimyam ][ i.am/thaidoc ]

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21]resolution 800x600