มาที่นี่ที่เดียว ได้อ่านบทความทางด้านการแพทย์ ภาษาไทย จากเกือบทุกโฮมเพจที่มีใน INTERNET
ถ้าที่นี่ขัดข้อง ไปที่นี่ก็ได้ครับ i.am/thaidoc หรือ hey.to/yimyam

[ คัดลอกจากนิตยสารแม่และเด็ก ปีที่ 22 ฉบับที่ 322 ธันวาคม 2541]

เมื่อลูกหายใจไม่ออก


คุณพ่อคุณแม่ที่เคยผ่านไปทางแผนกหู คอ จมูก ของโรงพยาบาลต่างๆ เวลาไปเยี่ยมญาติพี่น้องหรือใครก็ตาม อาจจะเคยสังเกตเห็นเด็กในแผนกนี้ ซึ่งบางเด็กมีท่อสำหรับให้หายใจ ทางคอด้านหน้า หายใจเสียงดังฟืดฟาด มีทั้งน้ำมูกและเสมหะ ออกมาตามท่อเกือบตลอดเวลา ทั้งที่เด็กๆ กลุ่มนี้เคยผ่านเหตุการณ์ที่เรียกได้ว่า นาทีแห่งความเป็นความตายมาแล้วก็ตาม แต่เด็กกลุ่มนี้ก็ยังคงวิ่งเล่นได้อย่างปกติ

หากว่าในระยะเวลานั้น หมอไม่สามารถทำการผ่าตัดรักษาได้อย่างทันท่วงที เด็กคนนั้นก็อาจเกิดการอุดตันของทางเดินลมหายใจ จนอาจทำให้เสียชีวิตได้ แต่เมื่อผ่านช่วงเวลานั้นมาได้แล้ว เด็กก็จะฟื้นตัวได้เองอย่างรวดเร็ว จนเกือบปกติเหมือนเด็กทั่วๆ ไป การผ่าตัดช่วยเหลือเด็ก ที่ไม่สามารถหายใจได้ทางหลอดลมส่วนบนนี้เราเรียกว่า การเจาะคอ หรือ เทรคีโอโทมี่ (Trecheotomy) เป็นการผ่าตัดที่พบได้บ่อยในเด็กที่มีโรคบางอย่าง ซึ่งมีการอุดตัน ของหลอดลมส่วนบน เช่น มีการอักเสบบวมในบริเวณคออย่างรุนแรง เป็นโรคคอตีบ มีเนื้องอกของหลอดเสียง หรือมีเศษอาหาร หรือสิ่งแปลกปลอม หลุดเข้าไปในหลอดลมหายใจไม่สะดวก ร่างกายของเด็กได้รับออกซิเจนน้อยลง จนเกิดอาการหน้าเขียวได้ในเวลา 2-3 นาที

ถ้ามีการอักเสบเกิดขึ้นจากเชื้อบางอย่าง อาการก็จะเกิดขึ้นอย่างช้าๆ หมอก็จะช่วยเหลือเด็กได้นานกว่าเมื่อเด็กมีสิ่งแปลกปลอมติดอยู่ในคอ ซึ่งอาการที่เกิดขึ้นคือ เด็กจะหายใจถี่และเร็ว ตรงบริเวณคอด้านล่าง จะเป็นรอยบุ๋มลงไป เด็กจะใช้แรงมากเวลาหายใจเข้า และมีอาการ กระสับกระส่าย หายใจมีเสียงดัง ไม่ค่อยกินนมและอาหาร สิ่งแปลกปลอม ที่เข้าไปอุดตัดนี้ ทำให้เด็กมีริมฝีปากซีดแล้วค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีน้ำเงินอ่อนๆ ไปจนกลายเป็นสีเข้มในระยะเวลาอันรวดเร็ว หากนำส่งโรงพยาบาลไม่ทันอาจทำให้เด็กเสียชีวิตได้ในที่สุด

เด็กส่วนใหญ่ที่มีอาการอุดตันของทางเดินหายใจอย่างช้าๆ จนมีอาการเลวลง มักจะเกิดจากการที่พ่อแม่ปล่อยปละละเลย ไม่ค่อยให้ความสนใจในอาการของเด็ก ปล่อยให้มีอาการมากแล้ว จึงค่อยพาไปหาหมอ ทำให้การรักษาทำได้ล่าช้า จนอาการเพิ่มมากขึ้น เข้าขั้นอันตรายเกินกว่าจะรักษา หรือบางครั้งกว่าที่พ่อแม่จะอนุญาต ให้หมอทำการผ่าตัดให้เด็กก็เกือบจะเสียชีวิตไป

การผ่าตัดในเด็กที่มีอาการเช่นนี้ สามารถทำได้โดยที่หมอ ไม่ต้องรีบร้อนมากนัก ถ้าเด็กมีอาการไม่มาก โรคแทรกซ้อน ที่อาจเกิดจากการผ่าตัดก็จะลดน้อยลง อันตรายก็จะเกิดกับเด็กลดน้อยลงเช่นกัน เป็นการผ่าตัดเล็กๆ ที่หมอทุกคนสามารถทำได้ แต่ถ้ามีความจำเป็นอย่างเร่งด่วน ในการผ่าตัด เพื่อช่วยให้เด็กหายใจได้ภายใน 2-3 นาทีนั้น ก็ต้องใช้หมอที่มีความชำนาญในการผ่าตัดทางด้านนี้พอสมควร

บางโรคที่เกิดในคอของเด็ก อาจจำเป็นต้องใส่ท่อช่วยหายใจให้กับเด็ก เป็นระยะเวลานาน อาจจะเป็นอาทิตย์หรือเป็นเดือน หรือในบางเด็ก ก็อาจต้องใส่ไปตลอดชีวิต เด็กที่หลอดลมบาดเจ็บอย่างรุนแรง เช่นอาทิ หลอดลมได้รับการกระทบกระแทกอย่างรุนแรง จนต้องเข้ารับการผ่าตัดหลายครั้ง หลอดลมได้รับอันตรายจนเกิดการบาดเจ็บอย่างรุนแรง หรือการผ่าตัดหลอดเสียง ในโรคบางอย่าง

บางครั้งหมออาจให้กลับไปอยู่ที่บ้านชั่วคราว เพื่อรอนัดครั้งต่อไป หรือเด็กที่มีครอบครัวอยู่ห่างจากโรงพยาบาลมาก หมออาจให้เด็ก กลับไปพักที่บ้านก่อนพร้อมกับท่อที่คอ เพราะการอนุญาตให้เด็กกลับบ้าน โดยไม่มีท่อช่วยหายใจอาจเกิดอันตรายได้ ในกรณีนี้หมอหรือพยาบาล จะแนะนำให้พ่อแม่ผู้ปกครองเรียนรู้เกี่ยวกับวิธีทำความสะอาดท่อหายใจ เช่น การเช็ดทำความสะอาดบริเวณปากท่อบ่อยๆ เพื่อป้องกันไม่ให้ เสมหะแห้งจนเกาะติดเป็นคราบ เพราะอาจเป็นสาเหตุให้มีการอุดตันได้ง่าย ฝึกให้ใช้สายยางเล็กๆ ดูดเสมหะที่ค้างอยู่ในท่อออกมา รวมทั้งการใช้ลูกยางเล็กๆ (ที่ดูดเสมหะ ฯลฯ ในเด็กแรกเกิดคลอด มีขายตามร้านขายยาทั่วไป) ช่วยดูดเสมหะที่ตกค้างในท่อให้เด็กบ่อยๆ

มีการใช้น้ำเกลือที่ใช้สำหรับให้ทางเส้นเลือดมาหยอดลงไปในท่อที่คอเด็ก ทำให้เสมหะไม่ข้นมากและดูดออกได้ง่าย นอกจากนี้ยังต้องให้ ยาละลายเสมหะลงไปด้วย เพื่อช่วยให้เด็กหายใจได้คล่องขึ้น

พ่อแม่ผู้ปกครองควรระวังในขณะที่อาบน้ำให้เด็ก โดยอย่าให้น้ำเข้าไปในท่อ และควรใช้ผ้าบางๆ ชุบน้ำหมาดๆ ปิดหน้าท่อหายใจเอาไว้ เพื่อป้องกันไม่ให้มีสิ่งแปลกปลอมตกลงไป ทั้งยังช่วยให้อากาศที่หายใจผ่านไม่แห้งจนเกินไปนัก ถ้าหากใช้ท่อแบบ 2 ชั้นก็จะยิ่งทำให้สะดวกในการทำความสะอาดมากขึ้น เพราะถอดท่อชั้นในมาล้าง ได้วันละ 3-4 ครั้ง แต่ต้องระวังอย่าให้ท่อหลุดออกมาจากรูที่คอได้ เพราะเด็กอาจเกิดอันตรายจากหายใจไม่ออกได้

หมอส่วนใหญ่มักจะพยายามหลีกเลี่ยงการทำผ่าตัดเจาะคอให้เด็ก ในลักษณะนี้ เพราะทำให้เด็กเกิดแผลเป็นขึ้น แต่หากหลีกเลี่ยงการทำผ่าตัด เจาะคอให้เด็กในลักษณะนี้ แต่หากหลีกเลี่ยงไม่ได้ หมอก็จำเป็นจะทำการผ่าตัดให้เพื่อช่วยรักษาชีวิตเด็กเอาไว้

เมื่อเด็กหายใจได้ดีแล้ว ก็สามารถถอดท่อออกได้ โดยไม่ต้องให้หมอเย็บปิดแผลให้ เพราะแผลที่เป็นรูนั้น จะปิดได้เองในเวลาเพียง 2-3 วันเท่านั้น เด็กก็จะพูดและออกเสียงได้ตามปกติ


ขอบคุณนิตยสารแม่และเด็ก ที่อนุญาตให้นำมาเผยแพร่

[ BACK TO LIST]
main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB[ hey.to/yimyam ][ i.am/thaidoc ]

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21]resolution 800x600