มาที่นี่ที่เดียว ได้อ่านบทความทางด้านการแพทย์ ภาษาไทย จากเกือบทุกโฮมเพจที่มีใน INTERNET
ถ้าที่นี่ขัดข้อง ไปที่นี่ก็ได้ครับ http://i.am/thaidoc หรือ http://hey.to/yimyam


 รกเกาะต่ำ


ความผิดปกติของการตั้งครรภ์อย่างหนึ่งที่ทำให้เห็นว่าที่คุณแม่ต้องมีความกังวลใจมิใช่น้อย
เอาล่ะ สาเหตุที่ทำให้มีเลือดออกระหว่างการตั้งครรภ์นั้นมีอยู่มากมายหลายสาเหตุ แต่ที่สำคัญ สาเหตุหนึ่งก็คือเรื่องของ " รกเกาะต่ำ "

ในสมัยเก่าก่อนที่จะมีอัลตราซาวนด์ไว้ดูเด็กในครรภ์นั้น การวินิจฉัยว่ามีรกเกาะต่ำหรือไม่นั้น ทำได้ค่อนข้างจะลำบาก แม้ว่าคุณแม่จะมีเลือดออกมาอย่างชัดเจนอย่างเก่งก็แค่บอกว่าน่าจะใช่รกเกาะต่ำ ไม่สามารถบอกได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ว่า เป็นการเกาะต่ำอย่างแน่นอน เพราะมองไม่เห็น ไม่เหมือนในสมัยนี้
เมื่อมีอัลตราซาวนด์ การวินิจฉัยรกเกาะต่ำดูเหมือนจะเป็นของง่ายดายเสียเหลือเกิน
ดังนั้นควรวางแผนให้ดีระหว่างการตั้งครรภ์เพื่อการป้องกันการตกเลือดที่อาจจะเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ ถ้าหากไม่ได้ระมัดระวัง

" รกเกาะต่ำ " นั้นคืออะไร ชื่อมันก็บอกอยู่แล้วนะครับว่า รกเกาะมันอยู่ในส่วนล่างของมดลูก และจะมาเอี่ยวกับส่วนของปากมดลูกด้วยไม่มากก็น้อย เขาเรียกว่ารกเกาะต่ำ
โดยปกติแล้วรกซึ่งมีลักษณะเหมือนใบบัว มีขนาดเท่าจานข้าวเห็นจะได้ มันมักจะเกาะบริเวณยอดมดลูกย้อยไปทางด้านหลังของมดลูกเป็นส่วนมาก ทำไมถึงเป็นเช่นนั้น

อธิบายได้ดังนี้ครับว่า

ในช่วงของการตั้งครรภ์เมื่อมีการปฏิสนธิเกิดขึ้นบริเวณปลายท่อรังไข่ ซึ่งมีรูเปิดเข้าสู่โพรงมดลูก อยู่บริเวณด้านข้างของยอดมดลูก ไข่ที่ได้รับการผสมแล้วจะเดินทางจากปลายท่อรังไข่มาสู่โพรงมดลูก ใช้เวลาเดินทางนานประมาณ 5-7 วัน

ระหว่างการเดินทางนั้นไข่ก็จะมีการแบ่งตัวไปเรื่อยๆ จนกระทั่งมากถึงโพรงมดลูก ก็พอดีกับวัยที่พร้อมจะฝังตัวกับโพรงมดลูกคือ วัย Blastocyst (บล๊าสโตซีส) ในเมื่อตัวอ่อนมันโผล่จากท่อรังไข่ เข้าสู่โพรงมดลูกตรงบริเวณยอดมดลูก ซึ่งก็คือตรงรูเปิดของท่อรังไข่นั่นเอง

พร้อมๆ กับความพร้อมที่จะมีการฝังตัวได้พอดี ตัวอ่อนจึงมักจะเกาะกับบริเวณยอดมดลูก แล้วก็ฝังตัวกันบริเวณนั้น
ส่วนที่เกาะกับผนังมดลูกก็จะกลายเป็นส่วนของรก และการเกาะของรกที่ปกติส่วนมาก แล้วมันก็จะเกาะกับด้านบนของยอดมดลูก ไม่มาเกาะกันด้านล่างของมดลูกจนกลายเป็นปัญหา รกเกาะต่ำในที่สุด

แล้วทำไมจึงเกิดเกาะต่ำขึ้นมาจนได้ นั่นก็เพราะว่า ตัวอ่อนมันผ่านบริเวณด้านบนของมดลูก มาได้อย่างไร ทำไมมันไม่เกาะกันตั้งแต่ที่ตัวอ่อนโผล่เข้ามาในโพรงมดลูก
บ้างก็อธิบายว่าคงเป็นเพราะบริเวณนั้นมันไม่สมบูรณ์เยื่อบุโพรงมดลูกมันไม่ดีพอ ที่จะให้ตัวอ่อนเกาะฝังตัว ซึ่งเปรียบได้กับทุ่งนานั่นแหละครับ หากจะโปรยเมล็ดพืชลงไปในพื้นนา บริเวณที่ชุ่มฉ่ำสมบูรณ์ เมล็ดพืชก็จะงอกขึ้นมาได้ ขณะที่บริเวณแห้งแล้งคงจะไม่มีเมล็ดพืชที่ไหน สามารถเจริญงอกงามขึ้นมาได้

ทำนองเดียวกันแหละครับ ในเมื่อบริเวณยอดมดลูกที่ตัวอ่อนเดินทางผ่านมาแต่ไม่สามารถฝังตัวได้ ก็เลยเดินผ่านไป ผ่านไปไหน ก็ต้องผ่านลงไปด้านล่างตามแรงโน้มถ่วงของโลก
ตัวอ่อนก็จะไหลจากยอดมดลูกลงมาข้างล่างมดลูก จนกระทั่งได้ที่เหมาะๆ ที่จะฝังตัว และที่ตรงนั้นเกิดมาเป็นส่วนล่างของมดลูกหรือบริเวณใกล้ๆ กับคอมดลูก

ภาวะรกเกาะต่ำจึงเกิดขึ้นมาได้ด้วยประการฉะนี้ นั่นเป็นเพียงข้อสันนิษฐานตามความเป็นจริง อาจจะมีสาเหตุอย่างอื่น แต่เอาล่ะในเมื่อมันเกิดเกาะต่ำขึ้นมาแล้วและสามารถตรวจรู้ล่วงหน้าได้แล้ว หมอหรือใครก็ตามคงจะไปทำอะไรไม่ได้
คงต้องรอไปเรื่อยๆ จนกว่าเด็กทารกจะโตพอที่จะออกมาอยู่ภายนอกท้องแม่ได้ หรืออาจะเกิดตกเลือดขึ้นมาเสียก่อนจนไม่สามารถให้การตั้งครรภ์อยู่ต่อไปได้ หากทารกพอจะสู้กับโลกภายนอกท้องแม่ได้ก็ดีไป แต่ถ้าสู้ไม่ไหวก็น่าเสียดาย แต่ทำไงได้ล่ะ ขืนปล่อยให้ตกเลือดไปเรื่อยๆ จะมิต้องแย่กันทั้งแม่และลูกหรือ ?

อย่างไรก็ดี การไม่มีเลือดออกเลยแม้แต่หยดเดียวเป็นดีที่สุด ดังนั้นคุณต้องระวังถ้าหากพบว่า การตั้งครรภ์ของคุณมีรกเกาะต่ำคุณก็ต้องระมัดระวังเป็นอย่างยิ่งที่จะไม่ให้เลือดออกมาได้

เมื่อเป็นที่ทราบว่าเลือดจะออกมาได้ก็ต่อเมื่อมีการแยกตัวของรกออกจากผนังของมดลูก แยกมากเลือดออกมาก แยกน้อยเลือดออกน้อย ไม่แยกเลย เลือดก็ไม่ออกเลยเพราะเลือดที่ออกมานั้น มักจะเกิดจากการฉีกขาดของหลอดเลือดของรก

แล้วคุณจะทำอย่างไรล่ะที่จะไม่ให้รกมันเกิดการแยกตัวจากผนังมดลูก การที่มันเกาะต่ำ โอกาสที่มันจะแยกตัวมีมากเหลือเกินมีอะไรไปถูกไปต้องมันนิดหน่อยก็อาจทำให้เลือดอกมาได้ เช่น การมีเพศสัมพันธ์ เป็นต้น ฉะนั้นเมื่อทราบว่ารกเกาะต่ำคุณก็ต้องงดเว้นเพศสัมพันธ์อย่างเด็ดขาด การกระทบกระเทือนก็อาจจะมีส่วนได้

ดังนั้น การที่คุณจะทำให้ตัวคุณเองพบกับการกระเทือนย่อมจะไม่ใช่สิ่งที่ดีนั่นหมายความว่า คุณไม่ควรเดินมาก ไม่ควรวิ่ง ไม่ควรไปเที่ยว ไม่ควรไปช้อปปิ้ง นอนเฉยๆ ให้มากเข้าไว้ว่างั้นเถอะ ไปทำงานได้มั้ย หากคุณอยากจะถาม ก็บอกว่าได้…ถ้างานนั่นเป็นงานนั่งโต๊ะไม่ใช่งานที่คุณต้องใช้กำลังกาย

สิ่งเหล่านี้คุณแม่ที่ตั้งครรภ์แล้วพบว่ามีรกเกาะต่ำจำต้องใส่ใจอยู่เสมอเพื่อให้ครรภ์ดำเนินต่อไปได้ จนกระทั่งทารกน้อยในครรภ์แข็งแรงพอที่จะออกมาสู้โลกภายนอกได้โดยสวัสดิภาพ

หากได้ดีแล้วคุณๆ ควรพยายามเลี้ยงครรภ์ให้ดำเนินไปเรื่อยๆ จนกระทั่งครบ 36 สัปดาห์ ต่อจากนั้นถือว่าเป็นกำไรของอายุครรภ์แล้วล่ะครับ
เพียงแต่อย่าไปกระทบกระเทือนกับรกในครรภ์เท่านั้นแหละทำได้หรือเปล่าครับ

น.พ.พนิตย์ จิวะนันทประวัติ

(update 18 มกราคม 2001)


[ ที่มา... นิตยสารแม่และเด็ก   ปีที่ 23 ฉบับที่ 343 กันยายน 2543]

[ BACK TO LIST]
main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB[ hey.to/yimyam ][ i.am/thaidoc ]

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600