เหงือกจ๋า…ฟันน้ำนม ลาก่อน


เคยมีคนไข้หลายรายแล้วค่ะ ที่มีข้อสงสัยเกี่ยวกับฟันน้ำนมของลูก คำถามนี้เป็นคำถามที่ได้ยินบ่อยครั้งนี้ หมอพิมจึงขอถือโอกาสเอามาเล่าให้คุณพ่อคุณแม่ ที่มีลูกในวัยซึ่งฟันน้ำนมกำลังทยอยหลุดทีละซี่สองซี่กัน คำถามนั้นคือ

" ฟันน้ำนมนั้นมีวิธีการหลุดอย่างไร แล้วหลุดปุ๊บ ฟันแท้จะขึ้นตามมาปั๊บหรือเปล่า "

นั่นสิคะ คุณผู้อ่านว่าน่าสนใจมั้ยล่ะ บางเรื่องที่เกี่ยวกับลูก พอคิดไปคิดว่ามาลึกๆ ก็ดูมีเรื่องน่าสนใจให้เราอยากรู้อยู่เหมือนกัน อย่างทำไมอยู่ๆ ฟันน้ำนมของลูกก็หลุด แถมหลุดมาสักพักฟันแท้ทำไมถึงรู้หน้าที่ว่าฉันควรจะขึ้นมาได้แล้ว อะไรทำนองนี้ หมอพิมจะเล่าให้ฟังค่ะ

ฟันน้ำนมตอนที่ขึ้นสู่ช่องปากแล้วนั้นรากของฟันน้ำนมจะมีลักษณะยาวๆ แข็งแรงเต็มที่ทีเดียว แต่ใครจะคิดว่าใต้ฟันน้ำนมนั้นน่ะ มี หน่อ ของฟันแท้ฝังอยู่ลึกลงไปอีก

เจ้าหน่อฟันแท้นี้จะแอบอยู่อย่างนั้นเงียบๆ ยิ่งเวลาผ่านไปลูกของเราโตขึ้นเรื่อยๆ หน่อฟันแท้นี้ก็จะค่อยๆ งอกรากออกมายาวขึ้น ยาวขึ้นโดยไม่ใช่รากยาวเฉยๆ ยังมีขวนการตามมาคือ มีแรงยกตัวขึ้นไปดันรากฟันน้ำนมที่อยู่เหนือฟันแท้ด้วย

แรวงดันนี้เกิดขึ้นทุกๆ วันวันละเล็กละน้อย ไปมีผลให้ฟันน้ำนมข้างบนเกิดมีการรากละลายขึ้นมา

สรุปคือ ถึงตอนนี้รากของฟันน้ำนมจะสั้นลงๆ ในขณะที่รากฟันแท้ข้างล่างก็ยาวขึ้น ยาวขึ้นจนในที่สุดเมื่อรากฟันน้ำนมละลายไปมาก ฟันน้ำนมจะเริ่มเกิดอาการโยกให้สังเกตได้ แถมพอถึงขั้นที่ฟันน้ำนมไม่มีรากแล้ว ยิ่งเกิดปรากฏการณ์ที่น่าตื่นเต้น คือจู่ๆ ฟันน้ำนมก็หลุดร่วงผลอยไปเอง ดูสิคะธรรมชาติช่างแยบยลสร้างกลไกให้เกิดในร่างกายอย่างไม่น่าเชื่อเลย ถ้าเป็นไปตามปกติจะเห็นได้ว่าพอฟันน้ำนมหลุดไปไม่นาน เจ้าฟันแท้ข้างใต้ต้องโผล่มาอวดโฉมในเวลาไม่ช้าแน่ๆ

แล้วในกรณีที่ไม่เป็นไปตามปกติล่ะ เป็นยังไง ? ก็คือ จะมีเด็กบางรายที่ทำยังไงฟันน้ำนมก็ไม่ยอมหลุดเอง เพราะบังเอิญหน่อฟันแท้ข้างใต้อยู่ไม่ค่อยตรงกับรากฟันน้ำนมข้างบน ผลคือฟันแท้ค่อยๆ ดันตัวขึ้นมาแต่รากฟันน้ำนมไม่ได้รับแรงดัน จึงไม่มีการละลายเกิดขึ้น ฟันน้ำนมซี่นั้นจึงไม่มีทีท่าว่าจะโยกหรือหลุดไปได้เอง

ทีนี้ทำยังไงล่ะคะ ผลตามมาที่คุณพ่อคุณแม่ที่เป็นคนช่างสังเกตจะเห็นทันทีคือ มีฟันแท้โผล่มานิดๆ แต่ฟันน้ำนมก็ยังตั้งตระหง่าน ไม่มีทีท่าจะหลุดเลย เกิดฟันซ้อนเกขึ้นจนฟันแท้ขึ้นผิดที่ไปจากที่ควรเป็น เลยขึ้นมาซ้อนกันเป็น 2 แถวเลย

ถ้าพบว่าลูกเป็นอย่างนี้ให้รีบด่วนเลยค่ะ พาลูกไปพบหมอฟันทันที เพราะถ้าเราพบตั้งแต่ต้นแล้วรีบช่วยถอนฟันน้ำนมออก แล้วฟันแท้ก็จะค่อยๆ ปรับตัวเข้าสู่ตำแหน่งที่ควรเป็นได้อย่างไม่น่าเชื่อ

แต่ถ้าทิ้งไว้นานสิ คงจะเกิดปัญหายุ่งยาก ถ้าฟันนั้นขึ้นมานานเกอยู่อย่างนั้น จะมีการสร้างกระดูกกรอบรากฟัน ยิ่งนานฟันแท้ยิ่งแน่นจะขยับให้เข้าที่ถูกต้องอาจต้องใช้วิธีจัดฟัน ซึ่งแน่นอนว่าคุณพ่อคุณแม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายมากมายโดยใช่เหตุ แล้วลูกยังต้องทนใส่เครื่องมือจัดฟัน ซึ่งเด็กเล็กส่วนใหญ่จะไม่ชอบเพราะต้องปรับตัวมากทีเดียว

ดังนั้นขอให้คุณพ่อคุณแม่หมั่นสังเกตฟันน้ำนมของลูก อย่างน้อยควรรู้คร่าวๆ ว่า ฟันน้ำนมซี่ที่จะเริ่มหลุดก่อนคือฟันหน้าล่างค่ะ โดยอาจเริ่มหลุดเมื่ออายุ 5-6 ขวบ แล้วทีนี้ล่ะ ซี่อื่นๆ จะทยอยโยกหลุดเราก็หมั่นสังเกตว่า ฟันซ้อนเกหรือเปล่า ถ้ามีปัญหาก็พบทันตแพทย์เพื่อปรึกษาได้ เท่านี้ลูกเราก็จะมีฟันที่เรียงรายสวยงามได้อย่างธรรมชาติค่ะ


(update 18 มิถุนายน 2002)
[ ที่มา... นิตยสารแม่และเด็ก   ปีที่ 24 ฉบับที่ 347 มกราคม 2544 ]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600