ท้องนอกมดลูก

หลายๆ คนเมื่อตั้งท้องก็มาถามว่าจะท้องนอกมดลูกหรือเปล่า ทั้งนี้ก็เพราะไปได้รับข้อมูลข่าวสารที่ไม่ครบถ้วน พอมีอาการเล็กน้อยก็วิตกว่าตัวเองจะท้องนอกมดลูกหรือเปล่า

ความจริงท้องนอกมดลูกไม่ใช่ภาวะที่พบบ่อยจนถึงกับต้องไปกังวล เป็นหน้าที่ของแพทย์ที่รับฝากท้องที่ต้องตระหนักอยู่เสมอเมื่อคนไข้มีอาการผิดปกติแล้วมาบอก

ท้องนอกมดลูกคืออะไร

มดลูก คืออวัยวะที่มีไว้เพื่อให้ตัวอ่อนมาอาศัยเพื่อการเจริญเติบโตเป็นตัวเด็กจนถึงเวลาคลอด เมื่อใดก็ตามที่ตัวอ่อนที่ผสมแล้วไม่มาฝังตัวในมดลูกแต่กลับไปฝังตัวนอกมดลูกก็ถือว่า เป็นการตั้งครรภ์นอกมดลูกหรือท้องนอกมดลูก

ไม่ฝังในมดลูกแล้วไปฝังตัวที่ไหนบ้าง
        - ปีกมดลูกเป็นตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุด ( 95% )
        - ที่เหลือก็เป็นการตั้งครรภ์ในช่องท้อง (1 - 2%) ที่รังไข่ ( 1%) ที่ปากมดลูก (1%) และที่อื่นๆ อีก 1%

แล้วทำไมไม่ไปฝังตัวในมดลูก
จะว่าเป็นลูกนอกคอกก็ย่อมได้ คนทั่วไปเขาก็ไปที่มดลูกกัน แต่ลูกคนนี้ไม่ยอมไป ซึ่งก็ต้องพบจุดจบอย่างอนาจ นั่นคือไม่มีโอกาสผุดเกิดได้ การตั้งครรภ์ต้องสิ้นสุดลงโดยไม่มีโอกาสคลอดออกมาเป็นคน


สาเหตุ

1. ปัจจัยที่ขัดขวางการเดินทาง เช่น
        1.1 ปีกมดลูกอักเสบทำให้ท่อนำไข่ตีบหรือตัน (โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์)
        1.2 เกิดผังผืดบริเวณรอบท่อนำไข่ เช่นติดเชื้อจากการแท้งลูก คลอดลูก ไส้ติ่งอักเสบ เยื่อบุโพรงมดลูกผิดที่
        1.3 ความผิดปกติแต่กำนิดของท่อนำไข่
        1.4 เคยท้องนอกมดลูกมาก่อน โอกาสเกิดซ้ำมี 10 - 15 %
        1.5 ทำแท้งบ่อยๆอาจทำให้ท่อนำไข่อักเสบแล้วตีบตันได้
        1.6 เคยผ่าตัดท่อนำไข่ เช่นแก้ไขภาวะมีบุตรยาก หรือต่อหมัน
        1.7 มีเนื้องอกกดเบียดท่อนำไข่ เช่นเนื้องอกมดลูก หรือเนื้องอกรังไข่

2. ปัจจัยที่ทำให้ไข่เดินทางมาถึงโพรงมดลูกช้า
        2.1 มีการเคลื่อนไหวมากผิดปกติของท่อนำไข่ ซึ่งอาจเกิดจากฮอร์โมนบางตัวเช่น
                2.1.1 คนที่กินยาเม็ดคุมกำเนิดที่มีแต่โปรเจสโตเจนอย่างเดียว
                2.1.2 ใช้ห่วงคุมกำเนิด
                2.1.3 ใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจนขนาดสูง เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ ใช้ยาคุมฉุกเฉินมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 10 เท่า
        2.2 การสูบบุหรี่ขณะเริ่มตั้งครรภ์ทำให้การตั้งครรภ์นอกมดลูกสูงขึ้น
        2.3 มีเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่มาขึ้นที่ในท่อนำไข่
        2.4 การผสมเทียมก็มีโอกาสเกิดการตั้งครรภ์ที่ท่อนำไข่ได้


ท้องนอกมดลูกพบได้บ่อยแค่ไหน

พบได้แตกต่างกันแล้วแต่สถานที่ มีตั้งแต่ 1 : 80 ถึง 1 : 230 ของการคลอด ทั้งนี้ก็อยู่ที่ว่ามีโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์มากน้อยแค่ไหน ที่ไหนวัยรุ่นสำส่อนมากก็อาจมีอุบัติการณ์ท้องนอกมดลูกสูงขึ้นได้
  • ร้อยละ 10 -15 ของท้องนอกมดลูกเกิดในท้องแรก
  • มากกว่าครึ่งพบในคนท้องท้องมากกว่า 3 ครั้งขึ้นไป
  • อายุมากขึ้นจะเสี่ยงมากขึ้น
  • นอนกับชายมากคน โอกาสเสี่ยงก็มากขึ้น
มีอาการอะไรบ้าง

ไม่มีอาการจำเพาะสำหรับการตั้งครรภ์นอกมดลูก แต่ก็อาการบางอย่างที่ต้องนึกถึงเมื่อตั้งครรภ์แล้วมีอาการ 3 อย่างร่วมด้วยคือ มีเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด ปวดท้องน้อย หน้ามืดเป็นลม
  • ปวดท้องน้อย พบได้ร้อยละ 90 - 100 ของผู้ป่วย การปวดมักมีอาการปวดแบบบิดๆ อาจปวดข้างเดียวหรือสองข้างหรือปวดแบบทั่วๆ ไปก็ได้ หากถุงเด็กแตกก็จะมีเลือดออกในช่องท้องอาจทำให้ปวดหัวไหล่ได้

  • เลือดออกทางช่องคลอด พบได้ประมาณร้อยละ 50 - 80 ของผู้ป่วย เลือดที่ออกมักมีจำนวนน้อย ลักษณะเป็นแบบเลือดเก่าๆ และออกแบบกระปริบกระปรอย (แต่บางรายอาจไม่มีเลือดอกเลยก็ได้) บางรายอาจมีชิ้นเนื้ออกทางช่องคลอด

  • ขาดระดู พบได้ร้อยละ 75 -95 ของผู้ป่วยและอาจมีอาการแพ้ท้องร่วมด้วย ส่วนที่เหลือที่ว่าระดูไม่ขาดนั้น จริงๆแล้วรอบเดือนครั้งสุดท้ายที่คนไข้เข้าใจว่าเป็นรอบเดือนนั้น มีมาน้อยกว่าปกติ หรืออาจมาช้ากว่าปกติซึ่งเป็นเลือดที่ออกผิดปกติ ไม่ใช่รอบเดือน

  • หน้ามีดเป็นลม พบได้หนึ่งในสามของผู้ป่วย โดยอยู่ๆ ก็เป็นลมล้มฟุบไป

การรักษา

แต่เดิมมานั้นการวินิจฉัยทำได้ช้า เนื่องจากผู้ป่วยไม่ได้ฝากท้องหรือมาฝากท้องช้า ทำให้ท้องนอกมดลูกนั้นแตก มีเลือดออกในช่องท้อง ถือเป็นภาวะวิกฤต ถ้าผ่าตัดไม่ทันอาจถึงกับชีวิตได้ ดังนั้นการรักษาในสมัยก่อนนั้นจึงจบลงด้วยการผ่าตัดอย่างเดียว และผู้ป่วยต้องสูญเสียปีกมดลูกข้างนั้นไปด้วย

แต่ปัจจุบันวิทยาการก้าวหน้าไปมาก การฝากครรภ์แต่เนิ่นๆ รวมทั้งเครื่องมือการตรวจวินิจฉัยก็ดีขึ้น ทำให้วินิจฉัยการตั้งครรภ์นอกมดลูกได้แต่เนิ่นๆ ตั้งแต่ถุงทารกยังไม่แตก การรักษาจึงไม่จำเป็นต้องผ่าตัดเสมอไป อาจเพียงฉีดยาให้ตัวอ่อนฝ่อโดยไม่ต้องผ่าตัดก็ได้ หลายๆแห่งจึงใช้ ultrasound ตรวจคัดกรองเป็นกิจประจำสำหรับคนท้องอ่อน เพื่อตรวจหาการตั้งครรภ์นอกมดลูกก่อนที่จะแตก

ข้อเท็จจริง

แม้ปัจจุบันการรักษาท้องมดลูกที่ยังไม่แตก สามารถใช้ยารักษาได้ แต่ก็ยังไม่เป็นวิธีปฏิบัติเป็นการทั่วไป เพราะมีความยุ่งยากหลายประการ การผ่าตัดยังคงเป็นการรักษาทั่วไปอยู่ ดังนั้นถ้าท่านท้องนอกมดลูกและถุกหมอผ่าตัด ก็อย่าไปเรียกร้องทางทีวีให้หมอเสียกำลังใจ

บทสรุปของคนที่รู้ตัวว่าตั้งครรภ์

ไม่ต้องไปวิตกกับเรื่องการตั้งครรภ์นอกมดลูกเพราะไม่ใช่เรื่องที่พบได้บ่อยๆ รีบไปฝากท้องทันทีที่รู้ว่าตั้งท้อง
เมื่อตั้งครรภ์และมีอาการผิดปกติ เช่นมีเลือดออกทางช่องคลอด หรือปวดท้องน้อยก็ควรปรึกษาแพทย์ที่รับฝากท้องทันที


(update 22 พฤษภาคม 2004)
[ ที่มา...คลินิกรัก ดอท คอม ]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600