งด ดื่ม สูบ เที่ยว ลดเบาหวานยามตั้งท้อง


ใครว่าเบาหวานกับแม่ท้องเป็นเรื่องของกรรมพันธุ์แต่เพียงเท่านั้น เพราะจริงๆ แล้วถ้าแม่ชอบเที่ยวกลางคืนอีกต่างหาก โรคเบาหวานอาจถามหาได้เหมือนกันนะคะ

ความรู้สึกครั้งแรกที่ คุณจอมใจ ตระกูลงาม ทราบข่าวว่าตัวเองท้อง มีทั้งงงงวยระคนกังวลไปพร้อมๆ กัน เพราะเธอไม่เคยรู้ตัวเลยว่าเธอนั้นกำลังตั้งท้องได้ 2 เดือนแล้ว และที่เริ่มเป็นกังวลก็ เพราะเธอเองยังคงใช้ชีวิตในรูปแบบเดิมๆ อยู่ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการสูบบุหรี่หรือดื่มเหล้า ซึ่งเธอรู้ดีว่าไม่เป็นผลดีกับเด็กในท้องเลย

หลังจากรู้ข่าวว่า ตัวเองกำลังเป็นแม่มือใหม่แน่ๆ แล้ว คุณจอมใจจึงพยายามลด ละ เลิกวิถีชีวิตแบบเดิมๆ ให้หมดไปทีละน้อย เพื่อรอคอยเจ้าตัวน้อยที่สมบูรณ์แข็งแรงที่จะเกิดมา แต่พอเริ่มตั้งท้องได้เดือนที่ 6 ข่าวร้ายก็มาถึง...หมอบอกว่าเธอเป็นโรคเบาหวาน และโรคความดันเลือดสูงอยู่ในเวลานี้ !?!

เธอย้อนความถึงความรู้สึกครั้งแรกที่ได้ยินข่าวนั้นก็คือ เธอรู้สึกเริ่มเป็นกังวลว่า ลูกจะคลอดออกมเป็นปกติเหมือนเด็กคนอื่นๆ ไหม แต่เมื่อหมอสูติฯ คอยหมั่นตรวจดูสภาพลูกในท้องอยู่บ่อยๆ และเริ่มคุมเข้มเรื่องอาหารการกินของเธอ ความกังวลใจแต่แรกเริ่มก็เริ่มลดน้อยถอยลงไปเรื่อยๆ โดยเธอรู้สึกดีว่าถ้าปฏิบัติตัวตามที่หมอบอกเสียอย่าง เรื่องดังกล่าวคงไม่เป็นเรื่องน่ากลัวอย่างที่คิด


  • เบาหวาน ...กรรมพันธุ์หรือพฤติกรรม ?

คนส่วนใหญ่อาจจะยังคงมีความคิดเดิมๆ อยู่ว่าโรคเบาหวานเป็นโรคที่ถ่ายทอดแต่เพียงกรรมพันธุ์เท่านั้น แต่ คุณหมอวิชัย ชวาลไพบูลย์ หมอสูติฯ แห่งโรงพยาบาลกลาง และหมอสูติฯ ที่ดูแลคุณจอมใจขยายความให้ฟังว่า โรคนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย และเกิดขึ้นได้กับคนที่เคยมีสุขภาพปกติ แต่ใช้ชีวิตแบบหามรุ่งหามค่ำ กิน ดื่ม เที่ยวไม่หยุด ไปจนถึงหญิงตั้งครรภ์ที่อายุเกิน 35 ปีขึ้นไป เรียกได้ว่าโรคเบาหวานเป็นโรคใกล้ตัวเรากว่าที่คาดคิดเอาไว้เสียอีก !

ด้วยเหตุนี้ในกรณีของคุณจอมใจ ซึ่งเป็นแม่มือใหม่ที่เริ่มตั้งครรภ์เมื่ออายุมาก จึงเข้าข่ายที่จะเป็นโรคเบาหวานได้ง่ายกว่าแม่มือใหม่วัยเอ๊าะ และวิถีชีวิตที่เธอเคยทั้งสูบบุหรี่ และดื่มเหล้ายิ่งเป็นปัจจัยเร่งให้โรคนี้เกิดขึ้นในยามที่เธอตั้งท้องขึ้นมา

คุณหมอวิชัยสรุปให้ฟังอีกครั้งว่า โรคเบาหวานที่เกิดจากกรรมพันธุ์คือทั้งพ่อหรือแม่เป็น ลูกที่ออกมาจะมีเปอร์เซ็นต์สูงที่จะเป็นเบาหวานตั้งแต่เด็กๆ ส่วนโรคเบาหวานที่เกิดจากการมีวิถีชีวิต ที่ไม่ค่อยถนอมสุขภาพสักเท่าไหร่แบบนี้ ใครๆ ก็มีสิทธิ์เป็นโรคเบาหวานกันได้ทั้งนั้นค่ะ


  • เบาหวาน...เกิดมาได้อย่างไรนะ ?

ในทีนี้จะขอกล่าวแค่เพียงเบาหวานในแม่ท้องก็แล้วกันนะคะ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วแม่ท้อง มีโอกาสที่จะเป็นเบาหวานได้ใน 2 กรณี คือก่อนท้อง และระหว่างท้อง โดยอย่างหลังทางการแพทย์เขาเรียกว่า โรคเบาหวานที่เกิดจากการตั้งท้อง (Gestational Diabetes) ค่ะ

แม่ที่เป็นเบาหวานระหว่างตั้งท้องก็เพราะ “รก” ของเรานี่แหละค่ะ จะสร้างฮอร์โมนออกมาหลากหลายชนิด เช่น ฮอร์โมนเอสโตรเจน ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน และฮอร์โมนเอชพีแอล ฯลฯ ฮอร์โมนเหล่านี้จะทำหน้าที่ขัดขวางการทำงานของอินซูลิน และเมื่อฮอร์โมนอินซูลินถูกขัดขวาง การทำหน้าที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ระดับน้ำตาลในเลือดจึงเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ ตามอายุครรภ์ที่มากขึ้น ถ้าแม่รายนั้นไม่ได้รับการรักษาให้ทันท่วงที โรคเบาหวานอาจกำเริบถึงขั้นรุนแรง จนหมดสติ หรือเสียชีวิตได้ค่ะ


  • แม่ทุกคนมีสิทธิ์เป็นเบาหวานไหม ?

แม้ฮอร์โมนที่สร้างโดยรกจะเป็นตัวก่อให้เกิดโรคเบาหวานขึ้นได้ แต่ใช่ว่าแม่ทุกรายจะเป็นนะคะ เพราะทั้งนี้ต้องขึ้นอยู่กับปัจจัยอะไรหลายๆ อย่างในตัวคุณแม่คนนั้นด้วย เช่น ถ้ารายไหนมีประวัติญาติโยมเป็นโรคเบาหวาน หรือตัวคุณแม่เองใช้ชีวิตเสี่ยงกับการเกิดโรคคือ เครียดจัด สูบบุหรี่ ดื่มเหล้า และพักผ่อนน้อย รวมทั้งอ้วนหรือมีอายุอานามขึ้นเลข 35 ขึ้นไป อย่างนี้แม่คนนั้นมีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นโรคเบาหวานขณะท้อง เมื่อเทียบกับแม่ท้องที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ค่ะ


แม่แบบไหนเสี่ยงที่จะเป็นเบาหวาน

นอกจากวิถีชีวิตที่ชอบเที่ยวกลางคืน ดื่มเหล้า สูบบุหรี่แล้ว แม่กลุ่มเสี่ยงที่จะเป็นโรคเบาหวานยังรวมถึง
  • คุณแม่ที่อายุมากกว่า 35 ปีขึ้นไป
  • คุณแม่ที่มีญาติ หรือพี่น้องเป็นโรคเบาหวาน
  • คุณแม่น้ำหนักตัวมาก หรือเป็นโรคอ้วน
  • คุณแม่ที่เคยตั้งครรภ์และคลอดทารกที่มีน้ำหนักตัวมาก คือตั้งแต่ 4,400 กรัมขึ้นไป

  • เอ...แล้วถ้าเราเป็นเบาหวานล่ะ ?

ลองสังเกตดูอาการของตัวเองก็ได้นะคะว่า เราหิวบ่อย กินเก่งเกินไปหรือเปล่า หรือหิวน้ำ และปัสสาวะบ่อยไหม นอกจากนั้นเรายังอ่อนเพลียง่ายหรือไม่ ถ้าใช่ เวลาไปฝากครรภ์คุณหมอจะตรวจระดับน้ำตาลในปัสสาวะของเราว่าอยู่ในระดับปกติไหม เพราะถ้าไม่มีการตรวจและรักษาอย่างทันท่วงที ระดับน้ำตาลในร่างกายเราจะมากเกินไป จนทำให้เกิดภาวะน้ำคร่ำมากเกินไป หรือไม่ก็อาจมีภาวะครรภ์เป็นพิษได้นะคะ


  • แม่ท้องกับการกิน...

  • ถ้ารู้สึกเบื่ออาหารที่ซ้ำซาก จำเจ ควรเปลี่ยนเป็นอาหารประเภทอื่นซึ่งอยู่ในประเภทเดียวกัน เช่น ข้าวเป็นก๋วยเตี๋ยว หรือขนมปังแทน
  • ควรควบคุมอาหาร ไม่กินอะไรตามใจปากมากจนเกินไป ควรเลือกกินอาหารที่มีคุณค่า และปริมาณเหมาะสมกับน้ำหนักตัวและส่วนสูง ข้อมูลตรงนี้หมอด้านต่อมไร้ท่อ และหมอด้านโภชนาการ จะให้คำปรึกษากับเราแบบตัวต่อตัวได้ค่ะ
  • ควรเปลี่ยนวิธีการกินจากที่เคยกิน 3 มื้อ/วัน เป็นมื้อย่อย 5-6 มื้อ/วัน เพื่อจะได้คุมระดับน้ำตาลในร่างกายให้ดีขึ้น

  • ถ้าเป็น...ต้องทำตัวอย่างไร ?

หลังจากที่คุณหมอรู้ผลแล้วว่าเราเป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์แน่ๆ หลังจากนั้นคุณหมอจะคอยตรวจเลือด เราดูระดับน้ำตาลเป็นระยะๆ เพื่อจะรู้ว่าเป็นเบาหวานรุนแรงระดับใด เช่น ถ้าเรามีระดับน้ำตาลในเลือดน้อย คุณหมอจะให้เรารักษาตัวเราเองด้วยการควบคุมเรื่องอาหาร แต่เรายังคงต้องไปหาหมอบ่อยๆ เพื่อวัดระดับน้ำตาลในเลือดเป็นระยะๆ จะได้ป้องกันการเกิดเบาหวานที่รุนแรงต่อไป ในกรณีที่เราอาจจะเป็นเบาหวานขั้นรุนแรงมากขึ้น คุณหมอจำเป็นต้องให้เราเข้ารับการรักษาตัว โดยฉีดอินซูลินเพื่อช่วยคุมระดับน้ำตาลให้ปกติ ซึ่งการจะให้กินยาเม็ดเพื่อรักษาโรคเบาหวานนั้น จะทำให้ทารกในครรภ์มีความเสี่ยงที่จะพิการได้ ซึ่งนอกจากเรื่องของยาแล้ว คุณหมอจะให้เราควบคุมอาหารไปพร้อมกันด้วย

เมื่อสามารถคุมระดับน้ำตาลในเลือดเป็นปกติแล้ว คุณหมอจะสอนวิธีฉีดยาให้ เพื่อจะได้ดูแลตัวเองเมื่ออยู่บ้าน ขณะเดียวกันลูกน้อยในท้องก็จะได้รับการตรวจสุขภาพถี่มากกว่าครรภ์ปกติ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นกับแม่และลูกในท้องค่ะ

นอกจากการดูแลด้วยฝีมือหมอแล้ว เราสามารถดูแลตัวเองได้โดยพยายามไม่เครียด นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ และพยายามควบคุมตัวเองไม่กินอาหารหวานๆ มากเกินไป ที่สำคัญควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ แค่นี้ก็พอจะบรรเทาไม่ให้อาการเบาหวานรุนแรงขึ้นได้แล้วค่ะ

แต่ถ้าแม่ท้องคนไหนยังกังวลว่า หลังคลอดแล้วเบาหวานจะยังรบกวนเราอีกหรือเปล่า คุณหมอยืนยันค่ะว่า โรคเบาหวานระยะไม่รุนแรงที่เกิดขึ้นระหว่างตั้งท้องสามารถหายไปได้หลังคลอด เพราะช่วงหลังคลอดฮอร์โมนต่างๆ จะกลับคืนสู่สภาพปกติ ขอเพียงให้เราดูแลตัวเองตามคำแนะนำข้างต้น เท่านี้โรคเบาหวานในช่วงตั้งท้องก็จะหายไปได้เองค่ะ


(update 17 พฤษภาคม 2005)
[ ที่มา.. นิตยสารรักลูก ปีที่ 22 ฉบับที่ 257 มิถุนายน 2547 ]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600