เท้าบิด ความผิดปกติที่แก้ไขได้


คุณพ่อคุณแม่หลายคนเฝ้ารอจะได้เห็นหน้าลูกน้อย จึงดูแลรักษาสุขภาพเป็นอย่างดี เพื่อหวังให้ลูกน้อยมีสุขภาพที่ดี ร่างกายสมบูรณ์ แต่พอถึงวันคลอด ลูกน้อยลืมตาดูโลกคุณแม่กลับพบว่า เท้าลูกน้อยมีอาการผิดปกติ ผิดรูปไป สร้างความกังวลใจอย่างมาก เรามาดูกันนะคะว่า เหตุใดลูกน้อยของคุณแม่ถึงมีอาการเช่นนั้น


เหตุใดเจ้าตัวน้อยเท้าบิดแบน

หลายท่านคงเกิดความสงสัยว่าทำไมลูกถึงเกิดมามีเท้าบิดผิดรูปได้ ทั้งที่ตอนตั้งครรภ์ก็ทานอาหารบำรุงสุขภาพร่างกายดีทุกอย่าง ซึ่งในเรื่องนี้ นายแพทย์วิรัตน์ ชื่นอิ่ม ศัลยแพทย์ออร์โธปิดิกส์ กล่าวว่า เท้าปุกหรือเท้าบิดเป็นความผิดปกติของเท้าที่เป็นตั้งแต่กำเนิด โดยมีลักษณะข้อเท้าผิดรูปแบบไป เช่น ข้อเท้าจิกลงล่างบิดเข้าใน และฝ่าเท้าหงายขึ้น ทำให้มีรูปร่างเหมือนไม้กอล์ฟ อาจเป็นข้างเดียวหรือสองข้างก็ได้ ซึ่งสาเหตุของโรคเท้าปุกยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่ามีองค์ประกอบของสาเหตุหลายๆ อย่างรวมกัน เช่น สิ่งแวดล้อมในครรภ์มารดา ซึ่งมีผลต่อท่าของเท้าในขณะที่อยู่ในมดลูก, กรรมพันธุ์, กระดูกเท้าถูกสร้างมาผิดรูป, กล้ามเนื้อควบคุมการเคลื่อนไหวของข้อเท้า และเท้าไม่สมดุลกัน อาการเท้าปุกและเท้าบิดที่เกิดขึ้นนี้ ในสหรัฐอเมริกามีการเก็บข้อมูลไว้ พบว่าเกิดขึ้น 1 ใน 1,000 ราย ของเด็กทารกที่คลอดใหม่ แต่ในประเทศไทยมีมากกว่าและมักเกิดกับเด็กผู้หญิงมากกว่าเด็กผู้ชายและเป็นสองข้างมากพอๆ กับเป็นข้างเดียว

ส่วนกรณีเท้าแบน (FLATOOT) จะมีลักษณะที่อุ้งเท้าจะหายไปเวลายืนลงน้ำหนัก แต่เวลานั่งและนอนจะมีอุ้งเท้ากลับคืนมา ซึ่งอาการผิดปกติที่เกิดกับเท้าเด็กจะเกิดกับ 3 จุด คือส้นเท้า กลางฝ่าเท้าและปลายเท้า และอาการผิดปกติที่พบมากคือ ปลายเท้าเปิดด้านใน และกระดูกหน้าแข้งเปิด ฝ่าเท้าบิดเข้า และอาการที่รุนแรงมากที่สุดคือ ปลายเท้าและข้อเท้าบิดเข้าใน ส้นเท้าแฟบ โรคนี้ไม่มีสาเหตุที่แน่นอน แพทย์บางท่านเชื่อว่าโรคนี้ เกิดขึ้นจากการที่เอ็นที่ยึดกระดูกฝ่าเท้าไม่แข็งแรงทำให้เท้าแบนราบเวลารับน้ำหนัก โรคเท้าแบนนี้ไม่มีอาการอะไรต่อเด็ก และอาจจะดีขึ้นเองได้ตามการเจริญเติบโตของเท้า แต่ทั้งนี้อาการเท้าแบนในเด็กไม่ได้หมายความว่าเด็กทุกคนเป็นเด็กเท้าแบน เพราะเด็กแรกคลอดจนถึง 2 ขวบ เท้าอาจจะดูแบนโดยที่ไม่ได้เป็นโรคเท้าแบน ซึ่งกรณีนี้แพทย์จะทำการใส่รองเท้าที่มีหมอนหนุนตรงบริเวณอุ้งเท้า ซึ่งทำได้ง่าย โดยดัดหมอนหนุนเข้ากับรองเท้าให้เด็ก การใส่รองเท้าแบบนี้อาจช่วยให้ลูกน้อยที่มีอาการเมื่อย หรือปวดฝ่าเท้าสามารถบรรเทาอาการลงได้ ค่ะ


จะรู้ได้อย่างไรว่า..
เท้าลูกผิดปกติ

โดยปกติแล้วอาการเท้าบิดหรือเท้าผิดรูปของลูกน้อยจะสังเกตเห็นได้ชัด เพราะเท้าของลูกน้อยจะแสดงอาการให้เห็นชัดเจน ซึ่งลักษณะเท้าที่ผิดปกติมีลักษณะดังนี้คือ
  • เท้าบิดออกนอก ปลายเท้าจะชี้ออกด้านนอก
  • เท้าบิดเข้าใน นิ้วเท้าชี้เข้าด้านใน
  • เท้าแฟบ คือไม่มีเนื้อตรงสนเท้า ฝ่าเท้า หรือปลายเท้า เวลาเดินจะตะแคงเท้าเดิน
  • ข้อเข่าห่าง มีลักษณะเหมือนเด็กขาโก่งบางรายจะหายไปเองเมื่อโตขึ้น แต่บางรายต้องผ่าตัดแก้ไข
  • ข้อเข่าชิด หรือเข่าจูบกัน จะมีลักษณะเดินเข่าชิดขาท่อนล่างแยกออกพบในเด็กหญิงมากกว่าเด็กชาย


พ่อแม่ก็ช่วยหนูได้

โรคนี้สามารถรักษาให้หายได้ ยิ่งรักษาเร็วเท่าไรยิ่งได้ผลดี การรักษาในเด็กแรกคลอด คือ การดัดเท้าให้กลับคืนสู่รูปร่างที่ปกติและควบคุมด้วยเฝือก ซึ่งหมอจะทำการดัดและเปลี่ยนเฝือกทุกๆ สัปดาห์ จนได้รูปร่างที่ปกติแล้ว จากนั้นก็จะเปลี่ยนเป็นการใส่รองเท้าสำหรับดัดเท้าหรือรองเท้าพิเศษให้เด็กตลอดเวลา เป็นเวลา 2 เดือน จากนั้นก็จะเปลี่ยนเป็นให้ใส่เฉพาะเวลากลางคืนจนอายุ 4-5 ขวบ ซึ่งวิธีการนี้อาจต้องมีการดัดเอ็นร้อยหวายร่วมด้วย เพื่อให้เท้ามีรูปร่างที่ปกติอย่างสมบูรณ์

การรักษาด้วยการดัดเท้าร่วมกับการเข้าเฝือกนี้ถ้าทำตั้งแต่คลอดใหม่จะได้ผลดีถึง 90% ส่วนอีก 10% ที่มีรูปร่างเท้ายังไม่ปกติแต่ดีขึ้นกว่าตอนแรกคลอดมาก ก็จะต้องรับการผ่าตัดรักษาตามด้วยการเข้าเฝือกและการใส่รองเท้าพิเศษ


นอกจากกรณีที่ต้องได้รับการผ่าตัดที่ต้องให้แพทย์ที่เชี่ยวชาญดูแลแล้ว อาการอื่นๆ ที่ส่งผลกระทบต่อการผิดปกติของเท้าลูกน้อยที่คุณพ่อคุณแม่ สามารถดูแลและป้องกันได้มีดังนี้
1. เมื่อลูกมีอาการผิดปกติตรงข้อเข่า ขาโก่ง อาการนี้คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องตกใจนะคะ พอลูกอายุได้ 3 ขวบขึ้นไปจะหายไปเองค่ะ แต่ถ้าลูกน้อยมีอาการอักเสบตรงกระดูกข้อเข่าร่วมด้วย มักจะมีอาการรุนแรง คุณพ่อคุณแม่ต้องรีบพาลูกน้อยมาพบแพทย์ เพื่อแก้ไขโดยการผ่าตัดค่ะ

2. กรณีลูกน้อยมีอาการเข่าชิด คุณพ่อคุณแม่บางคนมักจะดัดขาให้ลูกน้อย ซึ่งการดัดหรือไม่ดัดนี้ไม่เป็นผลอย่างใดค่ะ เพราะเมื่อลูกโตขึ้นร่างกายจะแก้ไขเองโดยธรรมชาติ แต่ที่คุณพ่อคุณแม่ต้องระวัง คือ อย่าให้ลูกน้อยนั่งท่ากบ เพราะจะเป็นการส่งเสริมให้ขาลูกผิดท่าทางมากขึ้น และร่างกายจะแก้ไขได้ยาก

พ่อแม่ทุกวันนี้พิถีพิถันกับสุขภาพลูกน้อยมาก และมักจะหาสิ่งที่คิดว่าดีที่สุดมาให้ลูกน้อย แต่เพื่อความปลอดภัยของลูก ไม่ว่าลูกน้อยจะมีความผิดปกติเกี่ยวกับเท้าในลักษณะไหน ควรพาลูกไปพบแพทย์จะดีกว่าค่ะ และถ้าเกิดความสงสัยอะไรอย่าเก็บไว้แล้วลองผิดลองถูกเอง ควรถามคำถามต่างๆ จากแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญอย่างละเอียด เพื่อการรักษาที่ถูกวิธี ที่สำคัญสาเหตุของอาการเท้าบิดนี้ เป็นความผิดรูปของเท้าที่เป็นตั้งแต่กำเนิด ซึ่งถ้าไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องจะเป็นมากขึ้นเรื่อยๆ จนเด็กจะเดินด้วยหลังเท้า มีขาลีบและยาวไม่เท่ากัน นำมาซึ่งความพิการที่ทุกข์ทรมาน และเป็นปมด้อยกับเด็กไปตลอดชีวิต


(update 1 มีนาคม 2005)
[ ที่มา... นิตยสารบันทึกคุณแม่ ปีที่ 11 กันยายน 2547 ]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600