หัวนมเจ็บจัง…ทำไงดี


อาการเจ็บหัวนมเป็นอุปสรรคอย่างหนึ่งค่ะที่ทำให้เจ้าตัวเล็กไม่ได้รับนมแม่ เพราะคุณแม่หลายท่านทนอาการเจ็บหัวนมไม่ไหว ยิ่งให้นมก็ยิ่งเจ็บซ้ำ จนหมดความอดทนที่จะให้อีกต่อไปเลยทำให้เจ้าตัวน้อยๆ อดที่จะได้รับสารอาหารที่ดีที่สุดจากคุณแม่ไป

เพราะเข้าใจหัวอกคนเป็นแม่อย่างดีค่ะ เราจึงเตรียมวิธีแก้ไข และป้องกันอาการเจ็บหัวนมของคุณแม่ที่ต้องให้นมเจ้าตัวเล็กมาฝาก รับรองค่ะว่าหัวนมจะไม่เจ็บ ที่เจ็บก็จะหาย และเจ้าตัวเล็กก็จะมีนมที่ดีที่สุดกินไปอีกนานเลยค่ะ


  • ทำไมถึงเจ็บหัวนม
อาการเจ็บหัวนมของคุณแม่ที่ให้นมเจ้าตัวน้อยนั้นมี 3 สาเหตุๆ ก็คือ
1. ลูกดูดแต่หัวนม ไม่ดูดลึกลงไปถึงลานหัวนมซึ่งใต้ลานหัวนมจะมีกระเปาะน้ำนมอยู่ ทำให้ลูกได้รับน้ำนมแม่ไม่เพียงพอ ลูกจึงดูดนาน และดูดบ่อยประกอบกับลิ้นลูกได้ถูไถด้านหน้าของหัวนมจนเจ็บและอาจเกิดเป็นแผล

สาเหตุที่ทำให้ลูกไม่สามารถดูดไปถึงลานหัวนมนั้นเกิดได้จาก
  • คุณแม่อาจจะขาดทักษะในการอุ้มค่ะ คืออุ้มเจ้าตัวเล็กไม่ถนัด ทำให้ลูกอมหัวนมไม่ลึกถึงลานหัวนมทำให้หัวนมถูกถูไถมากจนเกิดอาการเจ็บได้

  • คุณแม่มีหัวนมสั้นมากจนเกือบแบน และลานหัวนมมีความยืดหยุ่นไม่ดี

  • เต้านมคัดค่ะ ทำให้ตรงบริเวณลานหัวนมของคุณแม่ตึงแข็ง มีความยืดหยุ่นไม่ดี เมื่อเจ้าตัวเล็กดูดนมแม่ก็ทำเจ็บได้ค่ะ
2. เจ้าตัวเล็กมีพังผืดยึดใต้ลิ้น ทำให้ลิ้นยื่นออกมารีดบริเวณใต้ลานหัวนมได้ลำบากมาก จึงใช้เหงือกงับที่หัวนมแม่จนเจ็บ และอาจจะเป็นแผลได้ค่ะ

3. ที่หัวนมคุณแม่เป็นเชื้อรา ซึ่งเกิดจากการหมักหมมบริเวณบรากับหัวนม ทำให้เกิดเชื้อราได้ หรือการที่ลูกกินนมผสมก็อาจจะทำให้เกิดเชื้อราได้ง่ายค่ะ
นอกจากนี้การที่ลูกกินนมผสมมาก่อนตอนอยู่โรงพยาบาล หรือให้นมผสมสลับกับนมแม่ก็อาจจะเกิดเชื้อราในช่องปากลูกได้ค่ะ


  • เรื่องนี้…แก้ไขได้
เมื่อหาสาเหตุได้แล้ว เราก็มีวิธีแก้ไขได้ค่ะ
1. ถ้ามีอาการเจ็บหัวนมหลังจากลูกดูดนมแล้วให้คุณแม่ใช้น้ำนมทาที่หัวนม และผึ่งลมให้แห้งโดยไม่ต้องใช้ยาใดๆ เลยค่ะ

2. ถ้าเต้านมคัดให้ใช้วิธีประคบด้วยผ้าขนหนูชุบน้ำอุ่นจัดประมาณ 60 องศาเซลเซียส พันให้รอบเต้าทั้ง 2 ข้างสัก 10 นาที โดยเปลี่ยนน้ำ 3-4 ครั้ง คุณแม่จะรู้สึกว่าเต้านมนุ่ม เพราะเลือดจะไหลเวียนกลับไป

การคัดเต้านมระยะ 3-4 วันแรก มักเกิดจากการบวมของเนื้อเยื่อ การคั่งของเลือด แล้วก็มีการสะสมของน้ำนม หากยังคัดอยู่ ก็แสดงว่าน้ำนมไม่มีการระบายออกมา คุณแม่ควรระบายน้ำนมโดยประคบก่อน แล้วใช้มือบีบหรือปั๊ม พอลานหัวนมนิ่ม ลูกก็จะดูดได้และคุณแม่ก็จะไม่เจ็บค่ะ

ลองนึกภาพลูกโป่งที่ผิวตึงมากๆ ถ้ามีการดึงก็อาจแตก หรือมีผิวที่ตึงดึงไม่ได้ เช่นเดียวกับผิวหัวลานนมที่ตึงมากๆ เวลาลูกดูดก็จะดึงลานหัวนมแทน ทำให้หัวนมแตกได้ค่ะ

3. ถ้าเจ้าตัวเล็กมีพังผืดยึดใต้ลิ้นควรพาไปพบแพทย์ เพื่อแก้ไขให้สามารถดูดนมแม่ได้ตามปกติค่ะ

4. ถ้าเกิดจากที่หัวนมเป็นเชื้อราล่ะก็ ควรรีบพบแพทย์ค่ะ เพราะไม่สามารถรักษาเองได้ คุณหมอจะให้ยามาทา เพียงแต่ให้นมต้องเช็ดยาออกเสียก่อน

5. ถ้าหากคุณแม่รักษาอาการเจ็บหัวนมด้วยตนเองแล้วไม่ดีขึ้น ขอแนะนำให้ปรึกษาคลินิกนมแม่ทันทีค่ะ เพื่อจะได้รับการช่วยเหลือให้เร็วที่สุด เพราะถ้าปล่อยให้ลูกดูดทั้งที่หัวนมเจ็บ อาจทำให้หัวนมแตกเป็นแผล และอาจจะเกิดเต้านมอักเสบตามมาได้ค่ะ

  • เจ็บหัวนม… ป้องกันได้

สำหรับคุณแม่ที่ยังไม่เจอปัญหาฟังทางนี้ค่ะเพราะการป้องกันไว้ก่อนจะช่วยลดปัญหาที่เกิดขึ้นและทำให้การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ประสบความสำเร็จอย่าสงราบรื่น

1. เตรียมตรวจเต้านมตั้งแต่ระยะตั้งครรภ์ค่ะเพราะถ้าหัวนมมีปัญหา จะสามารถแก้ไขได้ทันท่วงที

2. ช่วยลูกดูดนมแม่ให้เร็วที่สุด หลังคลอดทันทียิ่งดี และดูดบ่อยๆ ทุก 2-3 ชั่วโมง เพื่อสร้างความคุ้นเคย ทำให้ลูกเรียนรู้การดูดได้เร็ว น้ำนมแม่จะมาเร็วรวมถึงป้องกันเต้านมคัด เพราะการที่เต้านมคัดนั้นทำให้ลูกดูดนมแม่ไม่ติด ดูดไม่ลึกถึงลานหัวนม

3. การที่ลูกดูดนมได้ถูกวิธีโดยยอมให้ลึกถึงลานหัวนมนั้นนั้น จะช่วยป้องกันปัญหาหัวนมแตก

4. ตรวจปากมดลูกดูค่ะว่า ลูกมีพังผืดยึดใต้ลิ้นผิดที่หรือมีเชื้อราหรือไม่เพื่อให้การรักษาโดยเร็ว

5. คุณแม่ต้องฝึกให้นมลูกด้วยตัวเองในท่าที่ถูกต้องและสบาย ไม่ว่าจะเป็นท่านั่งหรือท่านอนจนมั่นใจ โดยให้มีหลักยึด เช่น ท้องลูกแนบท้องแม่ปากลูกอยู่ตรงหัวนมแม่ ลูกอ้าปากกว้างที่สุดก่อนนำลูกดูดที่เต้านมแม่ เพื่อให้ลูกอมหัวนมแม่ได้ลึกพอถึงลานหัวนม

6. ถ้าคุณแม่นั่งให้นม ควรมีหมอนรองใต้ตัวลูกเพื่อไม่ให้ปากลูกหลุดออกจากเต้านมแม่
จริงๆ แล้วการให้นมแม่ไม่ใช่เรื่องยากเลยค่ะเพียงแค่คุณแม่ให้นมถูกวิธี ถูกท่า และเริ่มให้เร็วที่สุดเพียงแค่นี้ปัญหาต่างๆ ก็แทบจะไม่มีแล้วค่ะ.


(update 15 กรกฎาคม 2006)
[ ที่มา.. นิตยสารรักลูก ปีที่ 24 ฉบับที่ 278 มีนาคม 2549 ]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600