ความสำคัญของอารมณ์


อารมณ์ของเด็กเป็นปัจจัยที่สำคัญปัจจัยหนึ่งที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการของเด็กทุกๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านร่างกาย จิตใจ สติปัญญา สังคม และบุคลิกภาพ

เด็กที่เติบโตมาในบรรยากาศของความรักความอบอุ่น มีความปลอดภัย มีความเอื้ออาทร มีอารมณ์ที่เป็นสุขแจ่มใส รื่นเริง ก็ย่อมทำให้เด็กมีพัฒนาการทางด้านร่างกายเติบโตดีและแข็งแรง เพราะเด็กๆ ที่มีความสุขย่อมอยากเล่น อยากมีกิจกรรม อยากออกกำลังกายผลจากการที่เด็กได้เล่นอย่างสนุกสนานนั้น ร่างกายจะแข็งแรง รับประทานอาหารได้มากเติบโตเร็วและภูมิต้านทานต่อโรคภัยไข้เจ็บได้ดี

และไม่เพียงแต่ด้านร่างกายที่เจริญเติบโตได้ดีเท่านั้น เด็กที่มีความสุขจะมีพัฒนาการทางอารมณ์ที่ดีเหมาะสมกับวัย โดยเด็กจะมีความเชื่อมั่นตนเอง แสดงความรักต่อพ่อแม่ญาติมิตร พี่น้องและกลุ่มเพื่อน มีความเป็นตัวของตัวเอง ไม่แม่มากจนเกินไป และมีพฤติกรรมที่โตสมวัย

ส่วนในด้านร่างกายที่เจริญเติบโตได้ดีนั้น เด็กที่มีความสุขจะมีพัฒนาการทางอารมณ์ที่ดีและเหมาะสมกับวัย โดยเด็กจะมีความเชื่อมั่นตนเอง แสดงความรักต่อพ่อแม่ญาติมิตร พี่น้องและกลุ่มเพื่อน มีความเป็นตัวของตัวเอง ไม่ติดแม่มากจนเกินไป และมีพฤติกรรมที่โตสมวัย

ส่วนในด้านสติปัญญา อารมณ์มีความหมายต่อพัฒนาการทางสติปัญญาของเด็กมากและถือว่ามีวามหมายมากไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าเรื่องของอาหารและการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เพราะเด็กที่มีความสุข มีอารมณ์ดี เด็กจะมีความต้องการเรียนรู้สิ่งต่างๆ รอบตัว มีความต้องการเปิดโลกทัศน์ อยากค้นคว้าสิ่งแวดล้อม และที่สำคัญคือเด็กจะเป็นคนที่อยากเรียน อยากรู้ อยากสู้ อยากเก่ง ความต้องการการเรียนรู้นี้เองเป็นประเด็นสำคัญของการพัฒนาการทางสติปัญญา

สำหรับในด้านพัฒนาการทางสังคม เด็กที่มีความสุขก็อยากเล่นอยากสังสรรค์กับสมาชิกในครอบครัว อยากร่วมกิจกรรมและเล่นกับเพื่อนๆ มีโอกาสแลกเปลี่ยนอารมณ์ มีโอกาสรับรู้ความต้องการของกลุ่มและความต้องการของตนเอง เด็กจะพยายามปรับตนเองให้เข้ากับกลุ่มให้ได้จนในที่สุดเขาจะพัฒนาไปสู่จุดของวุฒิภาวะอารมณ์และสังคม คือรู้จักปรับตัวได้ง่ายขึ้นเข้าใจความรู้สึกของคนอื่น อดทน เอื้ออาทรต่อกลุ่ม และลดความเห็นแก่จนเองลง

ทั้งจากด้านร่างกาย อารมณ์ สติปัญญา และสังคมที่พัฒนาผสมกลมกลืนกันไปโดยมีความสุขที่เกิดขึ้นในใจนั้นเอง ก็จะเป็นปัจจัยสำคัญอย่างยิ่งยวดต่อพัฒนาการด้านบุคลิกภาพในอนาคตของเด็ก

องค์การอนามัยโลกได้ให้คำจำกัดความของเด็กๆ ที่เติบโตขึ้นแล้วมีบุคลิกภาพที่สมบูรณ์ว่าควรจะเป็นคนที่มีคุณสมบัติสำคัญ 3 ประการ คือ
1. เป็นคนที่สามารถปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อม และบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมได้อย่างถูกต้องและไม่เหมาะสม

2. เป็นคนที่สามารถรับรู้โลกภายนอกและตนเองได้อย่างถูกต้อง คือมีความเห็นสิ่งแวดล้อมเหตุการณ์ต่างๆ รวมทั้งเข้าใจตนเองได้ถูกต้องตามความเป็นจริง

3. เป็นคนที่มีบุคลิกลักษณะที่มั่นคง คงเส้นคงวาไม่เปลี่ยนแปลงได้ง่าย
บุคคลที่มีบุคลิกลักษณะ 3 ประการหรือมีคุณสมบัติ 3 ประการนี้ก็จะเป็นคนที่มีความราบรื่นในชีวิต เป็นคนที่มีความสุขง่าย ทั้งภายในครอบครัว ในอาชีพการงาน และในสังคม

เมื่อพิจารณาปัจจัยด้านอารมณ์กับพัฒนาการเด็กกันอย่างพินิจพิจารณากันอย่างดีแล้วท่านผู้อ่านจะเห็นว่าอารมณ์มีความสำคัญต่อเด็กเป็นอย่างมาก

แต่อย่างไรก็ตาม สิ่งต่างๆ ในโลกนี้เปรียบเสมือนเหรียญสตางค์ซึ่งเป็นไปตามหลักของสัจจะธรรม คือมีทั้งด้านหัวและด้านก้อย หรือมีทั้งด้านบวกและด้านลบอยู่ในตัวเองเสมอ

ดังนั้น อารมณ์สุขเป็นปัจจัยต่อพัฒนาการด้านบวกกับเด็กๆ จนกระทั่งเติบโตไปเป็นบุคคลที่มีบุคลิกภาพที่สมบูรณ์ อารมณ์ทุกข์ซึ่งเป็นอารมณ์ตรงกันข้ามกับอารมณ์สุขนั้นก็เป็นปัจจัยที่จะเหนี่ยวรั้งและมีผลด้านลบต่อพัฒนาการของเด็กได้อย่างมากมาย

เด็กที่ไม่มีความสุข ย่อมมีผลกระทบอย่างร้ายกาจต่อพัฒนาการด้านร่างกาย สุขภาพอารมณ์ สติปัญญา สังคมและบุคลิกภาพเช่นกัน

แต่อย่างไรก็ตาม เมื่อเราเป็นมนุษย์ปุถุชน เราก็จะมีทั้งความสุขมากและความสุขน้อยให้กับลูกสลับกันไป ถ้าน้ำหนักของความสุขมากกว่าความทุกข์ก็เป็นอันว่าใช้ได้ เด็กๆ ก็สามารถปรับตัวรอดพ้นภาวะต่างๆ ไปได้อย่างดี โดยมีพ่อแม่และสังคมเป็นคนช่วยประคับประคอง

ความทุกข์ที่เด็กได้รับบ้างนั้นมิใช่ว่าเป็นสิ่งเลวร้ายเสมอไป เพราะความทุกข์ที่ไม่มากจนเกินไปนั้นก็เป็นปัจจัยให้เด็กๆ ได้พัฒนาความอดทน ความมีวุฒิภาวะ การขวนขวาย การรู้จักคิดรู้จักสู้ต่อชีวิตได้เช่นกัน

โดยสรุปจะเห็นว่า อารมณ์มีความสำคัญกับพัฒนาการเด็กเป็นอย่างมาก แต่ก็อยากจะเน้นว่าเราควรจัดให้เด็กมีอารมณ์ของความสุข โดยอยู่บนพื้นฐานของความมีระเบียบวินัย ความรับผิดชอบ และความถูกต้องทางด้านคุณธรรม มิใช่มีความสุขอยู่บนพื้นฐานของความรักและตามใจจนเกินขอบเขตหรืออยู่บนพื้นฐานของการปกป้องจนเกินไป


(update 8 พฤศจิกายน 2006)
[ ที่มา.. นิตยสารบันทึกคุณแม่ No.158 September 2006]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600