การวินิจฉัยทารกก่อนคลอด


ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา สาเหตุบางอย่างทำให้เกิดโรคพันธุกรรมและความพิการแต่กำเนิด เช่น โรคติดเชื้อและภาวะทุพโภชนาการในคุณแม่ตั้งครรภ์ ซึ่งได้รับการรักษาพยาบาลและป้องกันอย่างได้ผลในระดับหนึ่งเท่านั้น ดังนั้น การวินิจฉัยภาวะดังกล่าวขณะตั้งครรภ์จึงยังคงมีความจำเป็นสูง


การตรวจคลื่นเสียงด้วยความถี่สูง

อย่างที่เล่าให้คุณแม่ฟังเกี่ยวกับการตรวจคลื่นเสียงความถี่สูง เพื่อหาความผิดปกติต่างๆ ของทารกในครรภ์ มีความสำคัญมากในทุกขั้นตอนของการทำหัตถการ ที่ใช้ในการตรวจวินิจฉัยทารกในครรภ์ (หัตถการเป็นคำเฉพาะที่ยังหาคำอื่นมาแทนไม่ได้ ผมจึงขออนุญาตใช้คำนี้ไปก่อนนะครับ แต่อธิบายเพิ่มเติมได้ว่าเป็นการตรวจด้วยวิธีและเครื่องมือต่างๆ ของแพทย์เพื่อประเมินวินิจฉัยโรค)

การตรวจคลื่นเสียงความถี่สูงก่อนการทำหัตถการ จะบอกถึง
  • การช่วยยืนยันว่าทารกยังมีชีวิตอยู่
  • ช่วยคำนวณอายุครรภ์
  • วินิจฉัยความผิดปกติของมดลูกและปีกมดลูก
  • ตรวจดูตำแหน่งที่รกเกาะ
  • เลือกตำแหน่งและบริเวณที่เหมาะสมในการตรวจวินิจฉัยก่อนทำหัตถการ เช่น เลือกตำแหน่งรกในการเจาะเลือดจากสายสะดือ
ส่วนการตรวจคลื่นเสียงความถี่สูงไปพร้อมกับการทำหัตถการ จะช่วยบอกทิศทางตำแหน่งของปลายเข็ม และใช้ตรวจติดตามการเต้นของหัวใจทารกขณะทำ นอกจากนี้ยังต้องมีการตรวจคลื่นเสียงความถี่สูงภายหลังการทำหัตถการ เพื่อตรวจติดตามทารกในครรภ์และวินิจฉัยภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดภายหลังการทำหัตถการอีกด้วย

ก่อนการตรวจวินิจฉัยทารกก่อนคลอด นอกเหนือจากการให้คำปรึกษาทางด้านพันธุศาสตร์เกี่ยวกับโรคของทารกที่ตรวจพบหรือเสี่ยงต่อการเกิดแล้ว คุณพ่อคุณแม่ต้องได้รับคำปรึกษาแนะนำเกี่ยวข้อบ่งชี้ในการทำหัตถการ วิธีการตรวจที่เหมาะสมผลดีและผลเสีย ขั้นตอนและระยะเวลาที่ทำ ค่าใช้จ่าย ภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้น การเลือกวิธีดูแลรักษาเมื่อทราบผลการตรวจ โดยให้คุณพ่อและคุณแม่ซักถาม และเมื่อตัดสินใจทำแล้ว คุณพ่อและคุณแม่ต้องเซ็นต์ใบยินยอมก่อนการทำหัตถการด้วย

ก่อนทำหัตถการจำเป็นต้องตรวจหมู่เลือด Rh ของคุณแม่ในสตรีไทยมักมีหมู่เลือด Rh บวก จึงมักไม่มีปัญหา แต่ในกรณีที่คุณแม่มีหมู่เลือด Rh ลบและยังไม่พบภูมิคุ้มกันหากมีการทำหัตถการ เช่น การเจาะน้ำคร่ำ การเจาะเลือดจากสายสะดือ อาจมีกรณีที่แทงผ่านรกและทารกที่มีหมู่เลือด Rh บวก ทำให้เม็ดเลือดแดงจากลูกในครรภ์ เล็ดลอดเข้าไปในกระแสเลือดของคุณแม่ได้

จากนั้นร่างกายคุณแม่จะสร้างภูมิคุ้มกันหมู่เลือด Rh บวกของลูก และผ่านรกไปทำลายเม็ดเลือดแดงของลูกในครรภ์ได้ โดยเฉพาะเมื่อคุณแม่ตั้งท้องลูกคนที่สองคุณแม่ที่มีหมู่เลือด Rh ลบ และไม่มีภูมิคุ้มกันต่อหมู่เลือด Rh บวกของลูก ควรได้รับการฉีดยาที่เรียกว่า Rh immunoglouulin 300 ไมโครกรัม ภายหลังการทำหัตถการทันที


เจาะดูดน้ำคร่ำ

หัตถการการวินิจฉัยทารกก่อนคลอดที่คุณแม่ได้ฟังและได้ยินบ่อยมาก คงไม่พ้นการเจาะดูดน้ำคร่ำผ่านทางหน้าท้องคุณแม่ ซึ่งเป็นหัตการในการตรวจหาความผิดปกติทางโครโมโซมในทารกก่อนคลอดที่ทำกันมากที่สุด

แหล่งกำเนิดน้ำคร่ำในระยะแรกเริ่มของการตั้งครรภ์ (อายุครรภ์ 7-8 สัปดาห์) น้ำคร่ำที่พบในถุงของการตั้งครรภ์ เชื่อว่ามีแหล่งกำเนิดมาจากพลาสมาของแม่และเมื่ออายุครรภ์ 8-14 สัปดาห์ ของเหลวนอกเซลล์ทารกจะซึมผิวหนังทารกเข้าในน้ำคร่ำ

หลังจากนั้นเป็นต้นมา แหล่งกำเนิดที่สำคัญของน้ำคร่ำจะได้มาจากไต ของเหลวจากปอด และบางส่วนจากสิ่งคัดหลั่งในช่องปากและจมูกของทารก แหล่งกำเนิดที่สำคัญในการสร้างน้ำคร่ำในช่วงนี้ คือ ปัสสาวะและของเหลวจากปอดของทารก

กระบวนการสำคัญ คือ การกลืนน้ำคร่ำของทารกและการดูดซึมน้ำคร่ำผ่านเข้าสู่กระแสเลือดของทารกผ่านทางรก เซลล์ที่พบในน้ำคร่ำเป็นเซลล์ที่หลุดออกมาจากอวัยวะของทารก เยื่อบุถุงน้ำคร่ำและสายสะดือ

เซลล์ดังกล่าวส่วนมากเป็นเซลล์ที่ตายแล้ว มีเพียงร้อยละ 20 เท่านั้นที่มีชีวิตซึ่งได้จากส่วนต่างๆ ของทารก คือ เยื่อบุถุงน้ำคร่ำ ผิวหนัง ระบบทางเดินหายใจ ระบบทางเดินอาหาร และระบบทางเดินปัสสาวะ จึงสามารถเพาะเลี้ยงให้เจริญเติบโตในห้องทดลองได้ และเป็นเซลล์ที่นำมาใช้ในการตรวจโรคโมโซมของทารก

คุณแม่คงเข้าใจเรื่องการตรวจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูงเพื่อความผิดปกติต่างๆ ของทารกในครรภ์ และการเจาะตรวจน้ำคร่ำในท้องคุณแม่ได้พอสมควรแล้วคราวหน้าผมจะเล่าให้คุณแม่ทราบว่า ข้อบ่งชี้ในการเจาะน้ำคร่ำมีอะไรบ้าง และต้องทำในช่วงอายุครรภ์เท่าไร รวมทั้งเทคนิคในการเจาะน้ำคร่ำ และมีปัญหาที่พบ คุณแม่จะได้ทราบรายละเอียดทั้งหมดโดยครบถ้วน รอติดตามอ่านในฉบับต่อไปนะครับ


(update 28 กุมภาพันธ์ 2007)
[ ที่มา.. นิตยสารรักลูก ปีที่ 24 ฉบับที่ 287 ธันวาคม 2549 ]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600