รับมือ…ชีวิตยามวิกฤติ


วิกฤติในชีวิตคนเรามีหลายอย่าง เมื่อเราหลีกเลี่ยงไม่ได้และตัวเลือกไม่ได้มีมากนัก การจัดการและบาลานซ์ให้ทุกอย่างผ่านพ้นไปด้วยดีดูจะเป็นเรื่องยาก แต่ทุกอย่างย่อมมีทางออกเสมอค่ะ


  • อุปสรรค…รสชาติของชีวิต
ชีวิตครอบครัว คือเส้นทางยาวไกลที่ท้าทายสนุกสนาน คุณอาจเริ่มต้นด้วยการหาคู่ชีวิตในแบบที่พอใจ คุณอาจเลือกมีลูกสัก 2-3 คน หรือมากน้อยกว่านั้น คุณอาจวางแผนในรายละเอียดได้ถึงขั้นจากจัดแจงกำหนดให้ลูกแต่ละคนเป็นเพศหญิงหรือชาย หรือเป็นแฝดได้ด้วยซ้ำไป นอกจากนี้บ่อยครั้งที่คุณยังสามารถเลือกใช้ชีวิตในชนบทป่าเขา หรือจะพอใจกับความพรั่งพร้อมของสังคมเมือง หลายเรื่องราวในชีวิตสามารถเตรียมการวางแผนหรือออกแบบได้ และหากเราสามารถวาแผนผังชีวิตและป้องกันทุกปัญหาอย่างได้เสียทั้งทั้งหมด ชีวิตคงราบเรียบ สงบสุข

แต่เพราะชีวิตมีรสชาติตื่นเต้นและท้าทายเกินกว่าจะควบคุมได้ทุกเรื่อง เช่นนั้นบางครั้งจึงเป็นไปได้ที่อุปสรรคขวากหนามหลายๆ เรื่องที่เราไม่ได้เลือก อาจเข้ามารบกวนให้ชีวิตครอบครัวต้องหวั่นไหว หรือกดดันอย่างฉับพลันทันที โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานการณ์ที่สังคมมีความซับซ้อนสับสนมากขึ้นทุกชั่วขณะเช่นปัจจุบันนี้ ทั้งวิกฤติเศรษฐกิจ หนี้สิน การตกงาน ความรุนแรงในสังคมหรือแม้แต่ผลกระทบจากการเมือง อาจกลายเป็นสาเหตุของความเครียดหนักหนาในชีวิตได้ หากเป็นเช่นนั้นเราจะรับมือได้อย่างไร


  • หนทางผ่านพ้นวิกฤติ
เมื่อมีวิกฤติหนักหนาเกิดขึ้น การครองสติให้ได้ถือเป็นหัวใจสำคัญที่สุดของการประคับประคองแต่ละย่างก้าวของหนทางข้างหน้าในชีวิต มีสติในที่นี้หมายถึงการพยายามตรวจสอบอารมณ์ของตนเองทันที และหมั่นตรวจสอบต่อเนื่องอยู่เสมอๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระยะที่วิกฤติครอบครองพื้นที่ชีวิตของเราอยู่

ให้เวลากับการสำรวจตัวเองว่าขณะนี้เกิดอะไรขึ้นกับอารมณ์ของเรา เรากำลังเครียดใช่ไหมนะ จากนั่นลองค่อยๆ จัดระเบียบอารมณ์เหล่านี้ให้ชัดเจนขึ้น ในความเครียดนี้มีความหวาดกลัว ความกังวล ความโกรธ ความน้อยใจ ความหดหู่ ความเศร้า ฯลฯ หรืออารมณ์ชนิดใดๆ ปะปนอยู่อีกบ้าง การแจกแจงรายละเอียดของความเครียดเป็นอารมณ์เหล่านี้ออกมา จะทำให้เราเข้าใจทั้งตัวเองและสถานการณ์มากขึ้น เพราะบางครั้งอารมณ์ที่สับสนหลายรูปแบบสามารถผนวกรวมกันจนนำไปสู่ความเครียดที่เกินจริงไม่สมเหตุสมผล

บางครั้งความสับสนเหล่านี้เกิดจากการนำเอา “เรื่องอื่น” มาผสมผสานปนเป จนเราขยายปัญหาลุกลามใหญ่โต เช่น ความกังวลที่เกิดจากสามีตกงาน อาจถูกผสมผสานกับพื้นฐานความห่วงใยต่ออนาคตการเรียนของลูกในสังคมแข่งขัน หรือความโกรธที่สามีสนใจครอบครัวพ่อแม่มากกว่าภรรยา หรือปัญหาอีกร้อยแปดที่มีอยู่เดิม จนปัญหาการตกงานนั้นสร้างบรรยากาศอึมครึมกดดันเกินจริงต่อความรู้สึกของเราเอง

การแจกแจงอารมณ์และมีที่มาที่ไปทีละเรื่องจะช่วยให้เราคลี่คลายความสับสน รวมทั้งมองเห็นพฤติกรรมปัญหาที่เราเผลอกระทำออกไปด้วยอารมณ์ซับซ้อน จนทำให้สถานการณ์เลวร้ายเกินจริงยิ่งกว่าเดิม นอกจากนี้การคลี่คลายอารมณ์ออกมาเช่นนี้จะทำให้เรามองเห็นเหตุผลและแนวทางแก้ไขปัญหาได้ดียิ่งขึ้น

หากเป็นเรื่องราวที่ไม่ได้เร่งด่วนและยังมีเวลารั้งรอให้อารมณ์สงบเยือกเย็นลง อาจจะใช้ยืดระยะเวลาการตัดสินใจหรือแก้ปัญหาออกไปสักนิด เพื่อให้ได้มีโอกาสไตร่ตรองให้รอบคอบด้วยวิจารณญาณสูงสุด รวมทั้งยังมีโอกาสในการหาข้อมูลและมุมมองเพิ่มเติมจากบรรดาที่ปรึกษาที่น่าวางใจทั้งหลาย ซึ่งเราอาจจะพอนึกออกเพิ่มขึ้นทีละนิดๆ ในระหว่างที่ใจคอสงบลง ข้อมูลเพียงพอช่วยให้เราเลือกวิธีแก้ปัญหาได้ง่ายขึ้น มุมมองที่หลากหลายจากผู้ต่างประสบการณ์ออกไป จะช่วยให้เราเรียนรู้และสามารถเพิ่มทางเลือกที่ดีที่สุด รวมทั้งยังอาจมีความช่วยเหลือที่ไม่คาดฝันมาจากบุคคลที่รักเราเหล่านี้ได้อีกด้วย เพราะปัญหาที่ดูยิ่งใหญ่สำหรับชีวิตหนึ่ง อาจเป็นเรื่องขี้ผงเล็กน้อยของอีกชีวิตหนึ่งปัญหาที่ดูหนักหนาเมื่อเกิดในช่วงเวลาหนึ่ง อาจกลายเป็นปัญหาจุกจิกเล็กน้อยเมื่อมองในมุมต่าง หรือในสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงแตกต่างไป


  • คงความสัมพันธ์ในภาวะวิกฤติ
นอกจากนี้ธรรมชาติของทุกปัญหาที่มาเยี่ยมเยียนชีวิตเราคือการที่ปัญหามักจะเข้ามาแล้วจากไป เพื่อที่ปัญหารูปแบบใหม่ๆ หมุนเวียนเข้ามาแทนที่ การผ่านปัญหาในแต่ละครั้งได้ จึงเป็นเสมือนสิ่งเพิ่มความแกร่งของภูมิต้านทานทางจิตใจให้แก่ชีวิตราวกับว่าทุกปัญหาคือความท้าทายที่สอนให้เราเรียนรู้การฝ่าฟันวิกฤติได้อย่างมั่นคงและภาคภูมิขึ้นเรื่อยๆ ที่สำคัญปัญหาผ่านมาแล้วก็จะผ่านไป แต่สัมพันธภาพและสายใยรักในครอบครัวนั้นจำเป็นต้องคงอยู่

ดังนั้นคุณยังต้องสำรวจตรวจตราด้วยว่า ความเครียดของปัญหาได้ส่งอิธิพลไปยังคู่ชีวิตของสมาชิกอื่นในบางครั้งด้วยหรือไม่ การบอกเล่าปัญหาให้สมาชิกครอบครัวรับรู้เป็นสิ่งที่เป็นไปได้ และเป็นทางเลือกที่ดีกว่าการแบกรับปัญหาเพียงลำพังเพราะช่วยให้เกิดความเข้าใจ ร่วมแก้ไข หรือให้กำลังใจแก่กันการสื่อสารที่ดีจะช่วยป้องกันไม่ให้คุณเผลอระบายอารมณ์ที่กดดันหนักอึ้งออกไป จนกระทบต่อความรู้สึกดีๆ ที่เคยมีต่อกันมา

อย่างไรก็ตามถ้าคุณได้เผลอแสดงความหงุดหงิดกับสมาชิกในครอบครัวไป ก็ต้องไม่รีรอที่จะแก้ไขปรับความเข้าใจกันอย่างนุ่มนวล ระมัดระวังอย่าให้ทิฐิกลายเป็นตัวขยายปมยุ่งเหยิงของปัญหาสัมพันธภาพออกไป เพราะเมื่อไหร่ที่คุณพ่ายแพ้แก่ทิฐิในใจตนเอง นั่นคือสัญญาณอันตรายที่คุณจะพ่ายแพ้ต่อการกอบกู้ทั้งภาวะวิกฤติของชีวิตและครอบครอบครัวอย่างง่ายดาย

ชีวิตครอบครัว คือเส้นทางยาวไกลที่ท้าทายสนุกสนานเพราะมีวิกฤติต่างๆ ให้ได้เรียนรู้และเอาชนะค่ะ


(update 3 ตุลาคม 2007)
[ ที่มา.. นิตยสารดวงใจพ่อแม่ Vol.12 No.142 August 2007]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600