ช่วงตั้งท้องจุดซ่อนเร้นมักจะอับชื้นและมีตกขาว คุณแม่จึงต้องดูแลสุขอนามัยให้ถูกวิธี ยิ่งอากาศร้อนช่วงเดือนเมษายนอย่างนี้ด้วยแล้ว ต้องใส่ใจดูแลเป็นพิเศษครับ
ตกขาว เป็นผลผลิตของสารที่ถูกขับออกจากช่องคลอด ที่ออกมาจากต่อมต่างๆ ในระบบสืบพันธุ์ ได้แก่ น้ำที่หลั่งจากต่อมใต้ผิวหนังบริเวณช่องคลอดจากต่อม Skene ต่อม Bartholin ที่หลั่งออกมาเพื่อหล่อลื่นปากช่องคลอด หรือเซลล์เยื่อบุผนังช่องคลอดที่หลุดลอกออกมา มูกจากต่อมที่ปากมดลูก รวมถึงสารคัดหลั่งจากเยื่อบุโพรงมดลูกและท่อนำไข่ แล้วถูกขับออกมาทางช่องคลอด เพราะฉะนั้นตกขาวส่วนใหญ่จึงเป็นสีขาวนวล บางครั้งเรียกว่า ระดูขาว ครับ
ตกขาวกับแม่ตั้งครรภ์
ว่าที่คุณแม่คงสงสัยว่าตกขาวที่ปกติในระหว่างตั้งครรภ์นั้นจะต่างจากตอนที่ไม่ตั้งครรภ์อย่างไรกันล่ะ คำตอบก็คือระหว่างที่คุณแม่ตั้งครรภ์นั้นปริมาณเลือดที่ไหลเวียนที่ช่องคลอดและตัวมดลูกจะเพิ่มขึ้นอย่างมาก ทำให้ปริมาณสารคัดหลั่งที่เรียกว่า Transudate ที่แทรกซึมผ่านผนังช่องคลอดออกมามีปริมาณมากขึ้น ประกอบกับปริมาณฮอร์โมนเอสโตรเจนระหว่างตั้งครรภ์ก็มีมากขึ้นด้วย ทำให้ต่อมต่างๆ บริเวณปากช่องคลอดและคอมดลูกผลิตสารคัดหลั่งออกมามากขึ้น ดังนั้นผู้หญิงตั้งครรภ์ก็จะสังเกตว่าปริมาณตกขาวจะมีมากขึ้น จนบางครั้งต้องใส่ผ้าอนามัยเพื่อกันเปื้อนแทบจะทุกวัน
สีตกขาว บอกอาการ
ตกขาวจะปกติหรือไม่ ว่าที่คุณแม่สังเกตได้จากสีครับ ตกขาวที่ปกติจะมีสีขาวนวล คล้ายแป้งเปียก มีปริมาณไม่มาก ไม่ก่อให้เกิดอาการคัน หรือปวดแสบปวดร้อน มีลักษณะเป็นกรดอ่อนๆ อันเนื่องมาจากแบคทีเรียชื่อ Lactobacillus ซึ่งทำหน้าที่เปลี่ยนน้ำตาลไกลโคเจนจากเยื่อบุผนังช่องคลอดให้กลายเป็นกรดแลคติค ขณะที่ตกขาวไม่ปกติจะมีลักษณะขาวขุ่น เหลือง มูกปนเหลือง เป็นฟอง มีกลิ่นเหม็น หรือกลิ่นฉุนเหมือนปลาเน่า และมักมีอาการคันหรือปวดแสบปวดร้อนร่วมด้วย
สาเหตุที่ทำให้ตกขาวไม่ปกตินั้นเกิดได้จากเชื้อโรค ที่พบบ่อยมักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียประมาณร้อยละ 30-35 ติดเชื้อราประมาณร้อยละ 20-25 และติดเชื้อพยาธิประมาณร้อยละ 10 และในบางครั้งตกขาวที่ผิดปกติอาจจะเกิดจากการติดเชื้อโรคมากกว่า 1 ชนิดก็เป็นไปได้
นอกจากนี้ยังมีสาเหตุอื่นๆ ที่ทำให้เกิดตกขาวที่ผิดปกติได้โดยจะจำแนกตามตำแหน่งที่เกิด ได้แก่
- ช่องคลอดอักเสบ ที่พบได้บ่อยมักเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย พยาธิ Trichomonas เชื้อรา เชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดโรคเริม และเชื้อแบคทีเรียอื่นๆ
- ปากมดลูกอักเสบ ที่พบได้บ่อยมักเกิดจากเชื้อดังต่อไปนี้คือ เชื้อหนองในแท้ (Gonorrhea) เชื้อแคลมีเดีย (Chlamydia) เชื้อเริม (HPV Virus)
- แผลเป็นที่ปากมดลูก
- สิ่งแปลกปลอมภายในช่องคลอด เช่น ผ้าอนามัยชนิดหลอด เศษสำลี ถุงยางอนามัย เป็นต้น
- มะเร็งของปากมดลูกหรือตัวมดลูก ทำให้เกิดตกขาวที่มีกลิ่นเหม็น
- ช่องคลอดอักเสบจากการขาดฮอร์โมนในสตรีวัยทอง ก็ทำให้เกิดตกขาวได้
ดูแลให้เหมาะ
ถึงแม้จะมีตกขาวมากแต่วิธีการดูแลจุดซ่อนเร้นช่วงตั้งครรภ์ก็ไม่มีอะไรยุ่งยากครับ แค่ทุกครั้งที่เข้าไปทำภารกิจเบาในห้องน้ำ ว่าที่คุณแม่ควรใช้น้ำสะอาดล้างทำความสะอาด และเช็ดบริเวณอวัยวะเพศให้แห้งด้วยกระดาษที่อ่อนนุ่ม โดยทิศทางของการเช็ดให้เช็ดจากด้านหน้าไปด้านหลัง แต่ส่วนใหญ่กระดาษชำระที่ใช้กันอยู่ทั่วไปนั้น หมอสังเกตว่ามีความคมและกระด้างพอสมควร ซึ่งอาจจะก่อให้เกิดอาการระคายเคืองต่อบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกได้ ถ้าหากว่าคุณแม่ตั้งครรภ์เช็ดแรงหรือกระดาษแห้งมาก ควรที่จะใช้วิธีซับน่าจะเหมาะสมกว่า
ช่วงตั้งท้องที่คุณแม่อาจมีตกขาวมากและจุดซ่อนเร้นอับชื้นง่าย การดูสุขอนามัยจึงเป็นสิ่งสำคัญครับ ที่ควรเข้าใจและปฏิบัติให้ถูกต้อง รับรองว่าถึงอากาศจะร้อนคุณแม่ยังสบายตัว ไร้ปัญหาแน่นอนครับ
(update 1 พฤศจิกายน 2008)
[ ที่มา..
นิตยสาร MODERNMOM Vol.13 No. 150 April 2008 ]
|