มาที่นี่ที่เดียว ได้อ่านบทความทางด้านการแพทย์ ภาษาไทย จากเกือบทุกโฮมเพจที่มีใน INTERNET
http://www.elib-online.com     จำสั้นๆ i.am/thaidoc













เป็นเส้นเลือดขอด หลังคลอดจะหายมั้ย

ตอนนี้ตั้งครรภ์ได้ 7 เดือนแล้ว เป็นเส้นเลือดขอดที่น่องเป็นจ้ำๆ ฝอยๆ สีเขียวสีม่วงเยอะมาก พยายามนอนยกขาสูงแต่ก็ทำได้ไม่นาน ชอบเดินบ่อยๆ ทั้งวัน อยากทราบว่าหลังคลอด เส้นเลือดขอดจะหายหรือไม่ มีวิธีรักษาอย่างไร

กุลนที มิตรทอง/ชลบุรี




เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้นสำหรับผู้ถามและผู้อ่านท่านอื่นร่วมด้วย ขออธิบายเกี่ยวกับระบบการไหลเวียนเลือดภายในร่างกายของคนเรา ซึ่งจะเกี่ยวข้องกับคำถามของคุณก่อน

ระบบไหลเวียนเลือดในร่างกายคนเราแบ่งออกได้เป็น 2 ระบบใหญ่ๆ คือ
1. ระบบไหลเวียนเลือดดำ เป็นระบบการไหลเวียนซึ่งนำเลือดที่ถูกใช้แล้วจากส่วนต่างๆ ของร่างกายไหลคืนกลับสู่หัวใจเพื่อนำไปฟอกที่ปอดให้เป็นเลือดดีใหม่ หลอดเลือดของระบบไหลเวียนนี้ มักจะมองเห็นได้ที่ใต้ผิวหนังบริเวณส่วนต่างๆ ของร่างกายเป็นเส้นสีเขียวๆ และการไหลเวียนของเลือดในระบบนี้มักจะเป็นการไหลอย่างช้าๆ

2. ระบบการไหลเวียนเลือดแดง เป็นระบบไหลเวียนที่นำเลือดที่ถูกหัวใจสูบออกไปเลี้ยงร่างกาย หลอดเลือดของระบบไหลเวียนนี้มักจะมองไม่เห็นตามผิวหนังส่วนต่างๆ ของร่างกาย เนื่องจากอยู่ค่อนข้างลึก แต่สามารถคลำการเต้นของมันได้ การไหลเวียนของเลือดในระบบนี้ มักจะรวดเร็วและเป็นจังหวะตามการเต้นของหัวใจ
ภาวะเส้นเลือดขอดเป็นความผิดปกติที่เกิดขึ้นที่หลอดเลือดดำ

คนที่มีเส้นเลือดขอดคือ คนที่มีหลอดเลือดดำที่คดเคี้ยวและบางบริเวณโป่งเป็นกระเปาะ ซึ่งความผิดปกตินี้มีมาตั้งแต่กำเนิดแล้ว ซึ่งจะตรงกันข้ามกับคนที่ไม่มีเส้นเลือดขอด ในคนกลุ่มหลังจะมีหลอดเลือดที่ไม่คดเคี้ยวมากเหมือนคนที่มีเส้นเลือดขอด

ในขณะที่ไม่ตั้งครรภ์ แม้ว่าสตรีบางคนจะมีหลอดเลือดที่คดเคี้ยวก็จะไม่เห็น เป็นเส้นเลือดขอดอย่างชัดเจน แต่เมื่อมีการตั้งครรภ์เกิดขึ้น มดลูกที่โตขึ้นจะไปกดทับบนหลอดเลือดดำ ซึ่งมีขนาดใหญ่ในช่องท้องที่นำเลือดดำไหลกลับเข้าหัวใจ การกดทับที่หลอดเลือดดังกล่าว เปรียบเสมือนการมีเขื่อนกั้นน้ำที่แม่น้ำสายใหญ่ ทำสายน้ำเล็กๆ จำนวนมากที่ไหลรวม ลงสู่แม่น้ำสายใหญ่นี้ถูกปิดกั้นตามไปด้วย สายน้ำเล็กๆ ดังกล่าวก็คือหลอดเลือดดำ ที่อยู่ก่อนบริเวณที่ถูกมดลูกกดทับ ซึ่งได้แก่หลอดเลือดบริเวณขาสองข้าง และหลอดเลือดบริเวณปากช่องคลอดด้วย สภาพที่เกิดขึ้นก็คือหลอดเลือดบริเวณดังกล่าว จะมองเห็นโป่งขยายขึ้นจากการที่เลือดไหลกลับเข้าหัวใจไม่ได้สะดวก ดังนั้นสตรีที่มีเส้นเลือดขอดอยู่แล้ว และมองไม่เห็นในขณะไม่ตั้งครรภ์ จึงสามารถมองเห็นได้ในขณะตั้งครรภ์

ตำแหน่งที่มองเห็นเส้นเลือดขอดได้ชัดเจนคือบริเวณส่วนต้นขา น่อง และข้อเท้า เนื่องจากเป็นบริเวณที่อยู่ส่วนล่างของร่างกาย เลือดจึงไหลลงไปกองบริเวณดังกล่าว ตามแรงดึงดูดของโลกได้ง่ายกว่าบริเวณอื่น

ความรุนแรงของเส้นเลือดขอดมีมากน้อยขึ้นกับความรุนแรงของความคดเคี้ยว ของหลอดเลือดที่แต่ละคนมี และยังขึ้นกับอายุครรภ์ด้วย ยิ่งอายุครรภ์มากขึ้น มดลูกก็จะโตมากขึ้น การกดทับเส้นเลือดในช่องท้องก็จะมากตามไปด้วย เส้นเลือดขอดก็จะเห็นชัดขึ้น

ส่วนมากแล้ว การมีเส้นเลือดขอดมักไม่ก่อให้เกิดอาการผิดปกติอะไร นอกจากเห็นเป็นเส้นเลือดปูดออกมาดูน่ากลัว มีเพียงส่วนน้อยที่อาจรู้สึกไม่ค่อยสบาย เช่น หนักหรือถ่วงบริเวณขาและน่อง และมีน้อยรายมากที่อาจรู้สึกปวดเวลายืน หรือเดินและจำเป็นต้องนอนพักเป็นเวลานาน

จากกลไกการเกิดเส้นเลือดขอดดังกล่าวข้างต้น จะเห็นว่าปัญหาที่เกิดขึ้น เป็นเพราะมดลูกที่มีขนาดใหญ่ขึ้นจากการตั้งครรภ์ไปกดหลอดเลือดดำ ทำให้การไหลเวียนเลือดถูกขัดขวาง ดังนั้นถ้าการตั้งครรภ์เสร็จสิ้นลง มดลูกก็จะมีขนาดเล็กลง การกดทับเส้นเลือดของมดลูกก็จะหมดไปเช่นเดียวกัน จากความรู้ดังกล่าว แพทย์จึงนำมาเป็นปัจจัยในการพิจารณาให้การดูแลรักษาผู้ป่วย

ในรายที่มีเส้นเลือดขอดเพียงเล็กน้อย เห็นเป็นจ้ำฝอยๆ ไม่จำเป็นต้องรับการรักษาแต่อย่างใด เพราะหลังคลอดแล้วส่วนมากจะหายไปเองได้

ในรายที่เป็นมาก คือเห็นเป็นหลอดเลือดปูดออกมาชัดเจน การนอนยกขาสูง จะช่วยทำให้อาการดีขึ้นบ้าง แต่ก็ไม่ใช่การรักษาที่ทำให้หายขาด ยิ่งถ้าชอบเดินบ่อยๆ เลือดก็จะไหลไปกองที่บริเวณขาและเท้ามากขึ้น การใช้ถุงน่องหรือยางยืดรัดบริเวณขาน่อง หรือข้อเท้าที่มีเส้นเลือดขอด จะช่วยบรรเทาอาการได้

โดยปกติเราจะใช้วิธีการรักษาแบบประคับประคองดังกล่าวข้างต้น จนผู้ป่วยคลอดบุตรเรียบร้อยแล้ว หลังจากนั้นจึงค่อยตรวจดูว่า ภาวะเส้นเลือดขอดยังมีความรุนแรงมากน้อยเพียงใด บางรายอาจหายไปเลย ไม่ต้องให้การรักษา ในบางรายอาจหลงเหลืออยู่เล็กน้อย ซึ่งต้องการการรักษา โดยการปรับพฤติกรรมบางอย่าง เช่น ละเว้นการยืนนานๆ หรือเดินมาก ส่วนในรายที่อาการเป็นมาก เช่น ปวดมากหรือเส้นเลือดโป่งมากเสี่ยงต่อการแตก หรือฉีกขาดก็จำเป็นต้องรับการผ่าตัด

โดยทั่วไปเราจะหลีกเลี่ยงอย่างยิ่งที่จะใช้ผ่าตัดในการรักษาภาวะเส้นเลือดขอด ในสตรีตั้งครรภ์เพราะจะเสี่ยงอันตรายจากการดมยาสลบขณะผ่าตัดและการเสียเลือดมาก

แพทย์ผู้ดูแลจะเป็นคนตัดสินและแนะนำการดูแลรักษาที่ถูกต้องให้แก่ท่าน

ผศ.นพ.วิทยา ถิฐาพันธ์




(update 11 กันยายน 2002]
[ ที่มา.. นิตยสารดวงใจพ่อแม่   ปีที่ 6 ฉบับที่ 67 พฤษภาคม 2544 ]



[ BACK TO LIST]
main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600