หนี้ของเจ้ามรดก


ค้ำประกันเงินกู้อาจเกิดขึ้นได้ตราบใดที่การกู้ยืมเงินจากสถาบันการเงินยังคงดำเนินไปตามปกติของวงจรธุรกิจ เพื่อนและเครือญาติอาจอยู่ในฐานะของคนค้ำประกันลูกหนี้หากลูกหนี้ถึงแก่กรรมลง ถ้าภายหลังชำระหนี้ไปแล้วย่อมมีสิทธิที่จะไล่เบี้ยจากทายาทผู้รับมรดกได้เว้นแต่ไปชำระหนี้ซ้ำ ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญทางกฎหมาย

ปัญหาเช่นนี้เกิดขึ้นบ่อยของสังคม

นายรุ่งแสง เจ้าของร้านขายหนังสือกู้เงินจากสถาบันการเงินแห่งหนึ่งได้ขอร้องไห้นายประพนธ์ เพื่อนสนิทช่วยค้ำประกันเงินกู้ในวงเงิน 5 แสนบาท เพื่อนำมาใช้หมุนเวียนในธุรกิจ ถือว่าเป็นเรื่องปกติเมื่อมีหนี้ก็ต้องมีคนค้ำประกันเพื่อจะต้องจ่ายหนี้หากลูกหนี้เบี้ยวหนี้หนีหนี้ หรือไม่ได้หนีหนี้แต่ถึงแก่กรรม

ประพนธ์จึงตกอยู่ในฐานะที่จะต้องจ่ายหนี้แทนเพราะเหตุว่ารุ่งแสงถึงแก่กรรมอย่างกระทันหันไม่ทันได้สั่งเสียลูกเมีย

ศาลชั้นต้นมีคำสั่งตั้งนางทองเจือภริยาของผู้ตายเป็นผู้จัดการมรดก

ประพนธ์ในฐานะผู้ค้ำประกันต้องชำระหนี้แทนเพื่อนไปก่อนเพื่อรักษาเครดิตของตัวเองไม่ให้เสียชื่อเสียง หากถูกฟ้องร้องในชั้นศาลทั้งเงินต้นและดอกเบี้ยรวมทั้งสิ้น 7 แสนบาท

หลังจากนั้นจึงได้แจ้งให้ทองเจือภริยาของเพื่อนให้ชำระหนี้ที่สามีได้กู้ยืมเงินจากสถาบันการเงิน ซึ่งเขาได้ใช้หนี้ไปก่อนในฐานะผู้ค้ำประกันเพื่อบันเทาความเสียหายและรักษาชื่อเสียงทุกฝ่าย จึงจำต้องชำระหนี้พร้อมดอกเบี้ย

ดังนั้น ภายหลังการจัดการมรดกแล้วเสร็จ สภาพคล่องทางการเงินและการจัดการธุรกิจที่ทองเจือ รับภาระต่อเข้ารูปเข้ารอยคงจะเข้าใจตัวเขาและชำระหนี้คืนซึ่งตัวเขาเองไม่ได้ก่อขึ้น แต่ต้องรับผิดชอบในฐานะผู้ค้ำประกัน

ทองเจือบ่ายเบี่ยงไม่รับผิดชอบถึงขั้นท้าให้ฟ้องร้อง

ประพนธ์จำใจต้องฟ้องภริยาเพื่อนเป็นจำเลยให้ชำระหนี้แก่เขาพร้อมชำระดอกเบี้ยนับตั้งแต่วันฟ้อง ไปจนกว่าจะชำระให้แก่เขาพร้อมชำระดอกเบี้ยนับตั้งแต่วันฟ้องไปจนกว่าจะชำระให้แก่โจทก์

ทองเจือตกเป็นจำเลยให้การว่า โจทก์ชำระเงินจำนวน 7 แสนบาทไปเองโดยไม่ได้บอกให้จำเลย หรือทายาทของรุ่งแสงทราบ จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดในเงินที่โจทก์ได้ชำระไปฟ้องของโจทก์ขาดอายุความตามกฎหมาย ขอให้ศาลพิพากษายกฟ้อง

นี่คือกรณีตัวอย่างที่ได้เกิดขึ้นบ่อยที่สุดต่างกันที่ข้อเท็จจริงเป็นเรื่องๆ ไป และยังคงเกิดขึ้นต่อไปในอนาคต

ท่านใดสนใจจะเป็นนายประกันช่วยกรุณาอ่านตอนจบของคดีจะพบว่าความยุติธรรมนั้นย่อมมีเสมอ ไม่ว่าท่านจะอยู่ในฐานะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกก็ตาม

ในที่สุด ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า หนังสือค้ำประกันเงินกู้ตามเอกสารที่กล่าวอ้างระบุไว้โดยแจ้งชัดหากลูกหนี้ผิดนัด หรือไม่สามารถชำระหนี้ไม่ว่าด้วยเหตุใดหรือถึงแก่ความตายให้ผู้ค้ำประกันชำระหนี้ตามจำนวนที่ค้ำประกันพร้อมกับดอกเบี้ย

เมื่อประพนธ์ชำระหนี้ไป 7 แสนจากหนี้ทั้งหมด 8 แสน 5 หมื่นบาท ให้แก่บริษัทเงินทุกหลักทรัพย์เจ้าหนี้ไปแล้ว ข้อฎีกาของจำเลยที่ว่าโจทก์ชำระหนี้เกินกว่าความรับผิดชอบที่มีอยู่เพียง 5 แสนจึงฟังไม่ขึ้นและข้อฎีกาของจำเลย ที่ว่าโจทก์ชำระหนี้ไปเองไม่บอกกล่าวให้จำเลยหรือทายาททราบ จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดในวงเงิน 7 แสนบาท อ้างหลักกฎหมายว่า "ผู้ค้ำประกันไม่มีสิทธิไล่เบี้ยเอาแก่ลูกหนี้ได้ ถ้าว่าตนได้ชำระหนี้แทนไปโดยมิได้บอกกล่าวให้ลูกหนี้ และลูกหนี้ยังมิรู้ความมาชำระหนี้ซ้ำอีก"

กรณีนี้ให้หมายถึงลูกหนี้ได้ชำระหนี้ซ้ำกรณีเดียวเท่านั้น

แต่ข้อเท็จจริงได้ความว่า การที่โจทก์ชำระหนี้ไป 7 แสนบาทยังมียอดหนี้ที่บริษัทเจ้าหนี้ยังไม่ได้รับชำระหนี้อยู่อีก 1.5 แสนบาท ต่อมาจำเลยและพวกถูกสถาบันการเงินเจ้าหนี้ฟ้องให้ชำระหนี้ที่ยังชำระไม่ครบ และจำเลยได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความ ชดใช้ให้แก่บริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ที่ศาลแพ่งเพื่อจะชำระหนี้ 1.5 แสนบาทพร้อมดอกเบี้ย ฟังว่าจำเลยยอมรับความจริงดังกล่าว ในส่วนที่เหลือจากจำนวนที่โจทก์ได้ชำระแทนไปแล้ว การชำระหนี้ของจำเลยหาได้ซ้ำกับยอดของโจทก์ที่ได้ชำระไปแล้วไม่ เมื่อจำเลยทราบให้รับผิดชอบในหนี้ที่โจทก์ชำระไปแล้วแทนเจ้ามรดก 7 แสนบาท เมื่อจำเลยไม่ได้ชำระหนี้จำนวนนั้นซ้ำ โจทก์ก็ชอบที่จะรับช่วงสิทธิฟ้องไล่เบี้ยเงินจำนวน 7 แสนบาทแก่จำเลยผู้เป็นทายาทของรุ่งแสงได้ ดังคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ ฏีกาข้อนี้ของจำเลยก็ฟังไม่ขึ้น

ในเรื่องอายุความที่จำเลยฏีกาว่าฟ้องของโจทก์ขาดอายุความนั้นเนื่องจากไม่มีบทบัญญัติของกฎหมาย ว่าด้วยเรื่องอายุความแห่งการรับช่วงสิทธิไว้โดยเฉพาะ จึงต้องใช้อายุความทั่วไปตามประมวลกฎหมายแพ่งฯ มาตรา 164 จะยกเอาอายุความเมื่อครบกำหนด 1 ปีที่เจ้าหนี้มีต่อเจ้ามรดกมาใช้แก่กรณีนี้ไม่ได้

เมื่อโจทก์นำคดีมาฟ้องจำเลยยังไม่พ้น 10 ปีนับแต่โจทก์มีสิทธิเรียกร้องเอาแก่จำเลย ฟ้องของโจทก์จึงไม่ขาดอายุความ จึงพิพากษายืน

ข้อมูล : เทียบเคียงคำพิพากษาฏีกาที่ 5241/2538

รศ.พิศิษฐ์ ชวาลาธวัช



(update 4 ธันวาคม 2004)
[ ที่มา... หนังสือพิมพ์มติชน วันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2547 ปีที่ 27 ฉบับที่ 9751 ]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600