ทำไมลูกติดขวดนมตอนอยู่บ้าน

ลูกสาววัย 5 ขวบ ยังดื่มนมจากขวดนมเฉพาะอยู่ที่บ้าน ไปโรงเรียนดื่มนมจากแก้วได้ แต่พออยู่บ้านปุ๊บต้องดูดจากขวดทันที ทำอย่างไรก็ไม่ยอม จะดูดจนหลับเลย คุณหมอช่วยแนะนำวิธีแก้ไขให้ด้วยนะคะ

นุสรา/นครราชสีมา




การให้เด็กดื่มนมจากขวดนั้นไม่ควรให้เกินอายุ 18 เดือน หลังจากนั้นควรเปลี่ยนให้เด็กดื่มนมจากแก้ว หรือดูดจากหลอดดูดแทน เพราะตามพัฒนาการเด็กวัยนี้มีความพร้อมที่จะถือแก้วดื่มได้ด้วยตัวเอง ซึ่งควรเริ่มฝึกให้เด็กคุ้นเคยกับการดื่มจากแก้วตั้งแต่อายุประมาณ 1 ขวบ หรือก่อนหน้านั้นเล็กน้อย เพื่อให้เด็กรู้ว่านมไม่ได้มาจากขวดดูดเสมอไป อีกทั้งเด็กจะได้มีทักษะในการดื่มจากแก้วหรือจากหลอด ได้ก่อนที่จะเลิกขวดนมเมื่ออายุได้ประมาณ 1 ขวบครึ่ง
เด็กบางคนพร้อมที่จะเลิกขวดนมได้ก่อนหน้านั้น ยิ่งปัจจุบันมีแก้วสำหรับฝึกให้ดื่มหลายแบบ เช่น แบบมีฝาปิดปากแก้วและมีปากดูดยื่นออกมาที่รูหรือแบบเป็นแก้วพลาสติกที่มีมือจับ 2 ข้าง เพื่อให้เด็กถือดื่มได้สะดวกโดยไม่หกเลอะเทอะมากนัก การดูดนมจากขวดจนโตเกินวัย ทำให้เกิดผลเสียต่อสภาพปากและฟัน เด็กบางคนจะคาบขวดนมติดปาก เดินไปนั่นมานี่ตลอดทั้งวัน จนอาจทำให้ริมฝีปากเจ่อและฟันยื่น ส่วนเด็กที่นอนดูดขวดนมจนหลับไปจะไม่ได้ทำความสะอาดช่องปากก่อนนอน น้ำตาลในนม (Lactose) จะเปลี่ยนสภาพเป็นกรดจนทำให้ฟันผุได้

ลูกสาวคุณนุสรานั้นมีความพร้อมที่จะดื่มจากแก้วได้แล้วเพราะเขาสามารถดื่มจากแก้วที่โรงเรียนได้ แต่ขณะอยู่บ้านเขายังต้องการดูดขวดนมอยู่ เป็นเพราะความเคยชินและผู้ใหญ่ยังยอมให้เขาทำอยู่ การจะให้เขาเลิกดูดขวดนมนั้น ก่อนอื่นคุณแม่ต้องเตือนตัวเองให้เข้มแข็งหนักแน่นก่อน บอกกับตัวเองว่าลูกมีความพร้อมแล้วและไม่มีผลเสียกับอารมณ์และจิตใจของลูกเลย ถ้ายังปล่อยไปอย่างนี้จะทำให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพของลูกได้ หลังจากนั้นให้พูดกับลูกด้วยท่าทีสงบ หนักแน่น แต่หวังดี ตกลงกับลูก หาโอกาสที่ดีเช่น ครบรอบวันเกิดหรือได้ของขวัญชิ้นใหม่ พูดกับลูกในแง่บวกให้ลูกรู้สึกว่าการหยุดดูดนมจากขวดได้นั้น เป็นความก้าวหน้าที่เติบโตขึ้นและน่าภาคภูมิใจ

โดยแบ่งเป็น 2 ระยะ ระยะแรกคือหยุดดื่มนมจากขวดที่บ้าน และระยะที่ 2 คือหยุดดื่มจากขวดก่อนเข้านอน ช่วงแรกลูกอาจจะกระสับกระส่าย นอนหลับยาก เพราะเขาเคยชินกับการใช้ขวดนมเพื่อช่วยให้ตัวเองรู้สึกสงบ ใช้กล่อมตัวเองแทนพ่อแม่ ดังนั้นเมื่อตกลงที่จะเลิกดูดขวดนมแล้ว พ่อแม่ควรจะส่งลูกเข้านอนและอยู่เป็นเพื่อนอ่านหนังสือ หรือเล่านิทานสั้นๆ ให้ลูกฟัง เป็นการช่วยให้เขาสงบและพร้อมเข้านอน จะได้ประโยชน์ทางด้านความผูกพันใกล้ชิด และการสร้างสรรค์จินตนาการของลูกด้วย

เด็กที่โตขนาดนี้บางครั้งการเลิกขวดนมอาจง่ายอย่างไม่น่าเชื่อ เพียงคุณแม่แสดงท่าทีที่มั่นคงว่าถึงเวลาที่เขาต้องหยุดดูดขวดนมได้แล้ว เขาก็อาจสามารถหยุดได้ทันทีเช่นกัน เช่น หลังจากที่คุณแม่บอกกับเขาว่าผลเสียของมันเป็นอย่างไร แล้วบอกเขาว่า "เอาล่ะ ปิดเทอมนี้ไปเที่ยวบ้านคุณยายไม่เอาขวดนมไปด้วยแล้วนะ" หรือ "ตอนนี้ลูกได้จักรยานเป็นของขวัญวันเกิดตามที่ขอไว้แล้ว เด็กที่ขี่จักรยาน 2 ล้อได้เป็นเด็กที่โต และไม่ดูดนมจากขวดแล้วนะ" เด็กหลายคนก็ตกลงเลิกได้เลยโดยไม่ติดใจอะไรอีก บางครั้งลูกอาจเลิกได้ง่ายกว่าที่คุณแม่คิดเอาไว้ก็เป็นได้ครับ

ผศ.นพ.ชาตรี วิฑูรชาติ




(update 18 ตุลาคม 2002)
[ ที่มา.. นิตยสารดวงใจพ่อแม่  ปีที่ 6 ฉบับที่ 66 เมษายน 2544 ]



[ BACK TO LIST]
main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600