มีข้อสงสัยกันมากว่า
จริงหรือที่วัคซีนโรคหัดอาจทำให้เด็กเป็นออทิสซึ่ม ?
คำตอบก็คือ ในปัจจุบันนี้ยังไม่พบหลักฐานทางการแพทย์ใดๆ ที่ยืนยันได้อย่างชัดแจ้งว่า
การฉีดวัคซีนป้องกันหัดจะทำให้เกิดปัญหาออทิสซึ่มในเด็กที่ได้รับวัคซีนนี้
แต่คำถามนี้ก็ยังเป็นหัวข้อสนทนากันในบรรดาคุณพ่อคุณแม่ที่ติดตามข่าวคราวทางอินเตอร์เน็ตอยู่ เนื่องจากเมื่อไม่นานมานี้มีกระแสข่าวที่เผยแพร่ทางอินเตอร์เน็ตในเว็บไซต์ที่เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพเด็กของต่างประเทศ สร้างความวิตกกังวลเกี่ยวกับเรื่องของวัคซีนป้องกันโรคหัด หัดเยอรมัน คางทูม
ว่ามีความเกี่ยวข้องกับการเกิดอาการออทิสซึ่มในเด็กที่ได้รับวัคซีนนี้ ทำให้คุณพ่อคุณแม่คนไทยที่ชอบท่องเว็บ และบางครั้งอาจมีเพื่อนต่างชาติที่พูดคุยกันอยู่เป็นประจำเกิดความวิตกกังวลขึ้น
เนื่องจากในเว็บไซต์ทั่วไปเหล่านี้ บางครั้งจะมีการเปิดเว็บบอร์ดให้บรรดาพ่อแม่เข้ามาแสดงความคิดเห็น ซึ่งส่วนหนึ่งก็จะแสดงความวิตกกังวลและพูดถึงเรื่องวัคซีนในแง่ที่อาจจะไม่ได้เป็นในเชิงสร้างสรรค์นัก
ก็เลยยิ่งทำให้เกิดความวิตกกังวลกันไปใหญ่ บางรายโทรมาสอบถามคุณหมอ บางรายก็เกิดความกลัวการฉีดวัคซีน
จนตัดสินใจไม่ยอมให้ลูกฉีดวัคซีนเลยก็มี ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ใหม่สำหรับโลกไซเบอร์ที่สามารถสร้างกระแสความตื่นกลัวในเรื่องต่างๆ
เหล่านี้ได้โดยง่าย ซึ่งทางองค์กรการแพทย์ต่างๆ ก็เข้าใจในเหตุผลต่างๆ ที่ทำให้คุณพ่อคุณแม่เกิดความกลัวเรื่องวัคซีนขึ้น
และพร้อมรับฟังปัญหา อีกทั้งได้พยายามดำเนินการค้นหาความจริงอย่างเป็นวิทยาศาสตร์และตามหลักวิชา
เพื่อมาตอบคำถามและข้อกังวลใจของบรรดาคุณพ่อคุณแม่ให้ได้ ผมจึงขอนำข้อเท็จจริงจากทางองค์กรต่างๆ
ที่ได้ตอบคำถามเหล่านี้ มาให้บรรดาคุณพ่อคุณแม่ได้ทราบกัน ณ ที่นี้
ที่มาที่ไปของต้นตอของข่าว (ลือ ?) ที่ว่าการฉีดวัคซีนป้องกันหัด หัดเยอรมัน และคางทูม
มีส่วนทำให้เด็กที่ได้รับวัคซีนเกิดปัญหาออทิสซึ่ม น่าจะมาจากการที่มีวารสารทางการแพทย์
ที่มีชื่อเสียงฉบับหนึ่งของอังกฤษ (Lancet, 1998) ได้ตีพิมพ์รายงานของ น.พ.เวคฟิลด์
และคณะที่พบว่าในเด็ก (ชาวอังกฤษ) 8 ใน 12 รายที่เป็นออทิสซึ่มในงานวิจัยของเขานั้น เริ่มมีอาการแสดงออกของออทิสซึ่มในช่วงเวลาไม่นานหลังจากการฉีดวัคซีนป้องกันหัด หัดเยอรมันและคางทูม ซึ่งผู้ทำการวิจัยได้ตั้งสมมติฐานของการพบนี้ไว้ในรายงานของเขาว่าอาจเป็นไปได้ว่าวัคซีนหัด
หัดเยอรมันและคางทูมอาจเป็นตัวการทำให้เกิดออทิสซึ่มในเด็กได้ ซึ่งทำให้บรรดาคุณพ่อคุณแม่ของเด็กที่เป็นออทิสซึ่ม เมื่อทราบเรื่องนี้เข้าก็เกิดความวิตกและต้องการรู้ในข้อเท็จจริงมากขึ้น จึงเกิดกระแสความสับสนในเรื่องนี้
ว่าควรฉีดหรือไม่ฉีดวัคซีนป้องกันหัด หัดเยอรมันและคางทูม และต่างก็สอบถามเข้ามาในองค์กร
ที่ดูแลเกี่ยวกับสุขภาพและสาธารณสุขของแต่ละประเทศ เช่น ศูนย์ควบคุมโรค (Centers for Disease Control, CDC)
และกระทรวงสาธารณสุขของสหรัฐอเมริกา, อังกฤษ และทางองค์การอนามัยโลก
ทำให้มีการเรียกประชุมบรรดาผู้เชี่ยวชาญในหลายสาขา เพื่อติดตามและทำการศึกษาเพิ่มเติมในเรื่องนี้
เพื่อให้เกิดความชัดเจนยิ่งขึ้น
ซึ่งในเวลาต่อมาก็มีรายงานการศึกษาจากหลายประเทศออกมายืนยันว่าไม่พบว่ามีความสัมพันธ์ของการฉีดวัคซีนป้องกันหัด หัดเยอรมันและคางทูมกับการเกิดออทิสซึ่มในเด็ก อันได้แก่ รายงานของ น.พ.เทเลอร์และคณะ (Lancet, 1999) ได้ติดตามศึกษาในเด็กชาวอังกฤษที่เป็นออทิสซึ่มจำนวนมากขึ้น (498 ราย) เทียบกับเด็กทั่วไป
ก็ไม่พบว่ามีความสัมพันธ์ของการฉีดวัคซีนกับออทิสซึ่ม อย่างที่ได้เคยพบในตอนรายงานครั้งแรกเมื่อปี 1998
(ในตอนนั้น จำนวนคนไข้เด็กที่ทำการศึกษายังมีไม่มาก ข้อมูลที่ได้อาจกระจุกตัวทำให้การแปลผลของการศึกษา
เกิดความเข้าใจผิดได้) และรายงานของ น.พ.เพลทอลาและคณะ จากฟินแลนด์ ในปี 1998 ซึ่งติดตามดูเด็ก
ที่ได้รับวัคซีนประมาณ 3 ล้านคนในประเทศฟินแลนด์ เป็นระยะยาว 14 ปี
ก็ไม่พบว่ามีความสัมพันธ์ของการเกิดออทิสซึ่มในเด็กที่ได้รับวัคซีนหัด หัดเยอรมันและคางทูมแต่อย่างใด
และยังมีการศึกษาที่เพิ่งออกมาในวารสารการแพทย์ที่มีชื่อเสียง
และมาตรฐานสูงมากของสหรับอเมริกา (NEJM, 2002) เมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้วโดย น.พ.แมดเซ่น
และคณะจากประเทศเดนมาร์ก ได้ศึกษาติดตามดูเด็กประมาณ 530,000 กว่าคน ในช่วงระหว่างปี ค.ศ.1991-1998 (ประมาณ 7 ปี) ก็ไม่พบว่ามีความสัมพันธ์กันระหว่างการฉีดวัคซีนหัด หัดเยอรมัน และคางทูม กับการเกิดออทิสซึ่มในเด็กเช่นกัน
และยังมีอีกหลายรายงานจากสถาบันอื่นๆ ในหลายประเทศที่ไม่พบความสัมพันธ์ของการเกิดออทิสซึ่มกับการฉีดวัคซีนหัด
หัดเยอรมันและคางทูม
ด้วยข้อมูลทางการแพทย์ที่มีดังกล่าวมาแล้วจึงทำให้ทางองค์การอนามัยโลก (World Health Organization, WHO)
ศูนย์ควบคุมโรค (Centers for Disease Control, CDC) และกระทรวงสาธารณสุขของสหรัฐอเมริกาและอังกฤษ ได้ทำบันทึกเป็นทางการแจ้งแก่บรรดาผู้ที่เป็นกังวลเกี่ยวกับเรื่องนี้ให้ทราบ โดยสามารถเข้าไปดูได้ในเว็บไซต์ของทางการ
เช่น www.cdc.gov และ www.who.org ซึ่งเมื่อใช้ search หา keywords : autism หรือ measles vaccine
ก็จะมีรายละเอียดต่างๆ มากมาย
นอกจากนี้ทาง WHO และ CDC เองก็ยังไม่ได้นิ่งนอนใจได้มีการจัดตั้งโครงการศึกษาติดตามเรื่องผลข้างเคียงของวัคซีน
ที่มีใช้กันอยู่ในปัจจุบันอย่างเป็นระบบ เพื่อจะได้ทราบถึงข้อมูลต่างๆ อย่างครบถ้วนเป็นจริง โดยมีการประสานงานกับหลายประเทศ จึงอยากนำเสนอเรื่องนี้ให้แก่บรรดาคุณพ่อคุณแม่ได้รับทราบไว้ จะได้ไม่เป็นกังวลเมื่อต้องนำลูกไปรับวัคซีน
วัคซีนป้องกันหัด หัดเยอรมันและคางทูม เป็นวัคซีนชนิดเชื้อมีชีวิต คือเป็นการนำเชื้อไวรัสหัด
ไวรัสหัดเยอรมัน และเชื้อไวรัสคางทูม ที่ได้จากผู้ป่วยนำมาเลี้ยงในห้องปฏิบัติการพิเศษ ทำให้เชื้อนี้มีความเชื่องเป็นพิเศษ กล่าวคือจะไม่ทำให้ผู้ที่ได้รับวัคซีนเกิดอาการเจ็บป่วยอย่างมากเหมือนกับที่เป็นตามธรรมชาติ
แต่จะเพียงพอที่จะกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันสำหรับหัด หัดเยอรมันและคางทูมขึ้น
ซึ่งก็เหมือนกับการซ้อมรบเตรียมพร้อมให้กับระบบภูมิคุ้มกันของคนๆ นั้นในการสู้กับเชื้อโรคตัวจริงที่มีอยู่ตามธรรมชาติ
ในเวลาต่อมาเมื่อผู้นั้นได้รับเชื้อหัด หรือหัดเยอรมัน หรือคางทูมเข้าสู่ร่างกาย จากการสัมผัสโรคกับผู้ป่วยคนอื่นๆ
ผู้ที่ได้รับวัคซีนแล้วและมีภูมิคุ้มกันขึ้นดีแล้ว ก็จะไม่เจ็บป่วยเป็นหัด หรือหัดเยอรมัน หรือคางทูม
เพราะภูมิคุ้มกันของเขาได้เคยรบเอาชนะเชื้อต่างๆ เหล่านี้มาแล้วตั้งแต่ตอนที่ฉีดวัคซีน
สิ่งที่ตามมาก็คือผู้นั้นก็จะมีภูมิคุ้มกันที่ดีขึ้นไปอีก เนื่องจากได้รับการกระตุ้นตามธรรมชาติด้วย วัคซีนป้อนกันหัด หัดเยอรมันและคางทูมนี้เริ่มมีใช้กันทั่วโลกมาตั้งแต่ประมาณปี 1988 (ประมาณ 15 ปีมาแล้ว)
ซึ่งมีประชากรทั่วโลกที่ได้รับวัคซีนเหล่านี้แล้วหลายร้อยล้านโด๊ส พบว่าเป็นวัคซีนที่มีประสิทธิภาพสูงมาก มีผลข้างเคียงน้อยและสามารถลดอัตราตายในเด็กจากโรคหัดลงได้อย่างมาก
จนในปัจจุบันคนรุ่นใหม่จะแทบไม่เคยเห็นโรคหัดของจริงกันเลย
ดังนั้นสำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่ยังเป็นกังวลอยู่บ้าง เมื่อได้รับทราบข้อมูลเหล่านี้แล้ว น่าจะคลายความวิตกลงได้
และควรพาลูกไปฉีดวัคซีนตามกำหนด เพราะอันตรายจากวัคซีนนั้นอาจมีได้ในทางทฤษฎี เช่น
การมีไข้ต่ำๆ หรือออกผื่นจางๆ ในช่วงประมาณ 2 สัปดาห์หลังการฉีดวัคซีน
แต่มักจะไม่บ่อยและไม่รุนแรงที่จะทำให้เด็กป่วยเลย ส่วนเรื่องอันตรายอื่นๆ ที่ฟังดูน่ากลัว เช่น
การเกิดปัญหาออทิสซึ่มนั้น ก็ได้มีการยืนยันแล้วว่าไม่พบว่าสัมพันธ์กัน
เจตนาของการนำเรื่องนี้มาเล่าสู่กันฟัง ณ ที่นี้ ก็เพื่อให้แง่คิดกับคุณพ่อคุณแม่ว่ายุคนี้เป็นยุคของข่าวสาร
ที่มีเผยแพร่กันได้เร็ว ทำให้บางครั้ง เมื่อมีข้อมูลไม่แน่ชัดและเกิดกระแสความวิตกกังวลขึ้นอย่างมาก
ก็จะยิ่งทำให้ปั่นป่วนกันไปหมด จึงควรตรวจสอบข้อมูลและสอบถามกับคุณหมอที่ดูแลลูกอยู่เพื่อให้ได้รับทราบข้อมูลที่ถูกต้อง อีกประการหนึ่งก็คืออยากให้ทราบว่าในทางด้านการแพทย์แล้วจะมีการติดตามตรวจสอบถึงการใช้ยาและวัคซีนต่างๆ
อย่างเป็นระบบระเบียบ โดยองค์กรอิสระ เช่น องค์การอนามัยโลก และศูนย์ควบคุมโรคของสหรัฐอเมริกา
และองค์กรอื่นๆ อีกหลายประเทศ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เดียวกันคือ การสร้างเสริมสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของประชากรโลก
(update 24 มิถุนายน 2003)
[ ที่มา..หนังสือ
นิตยสารใกล้หมอ ปีที่ 27 ฉบับที่ 2 มีนาคม 2546 ]
|