ทุกวันนี้คนไทยมีคู่ครองเป็นชาวต่างชาติ และย้ายถิ่นฐานไปอาศัยอยู่ต่างประเทศกันมากขึ้น แล้วตัวบทกฎหมายของแต่ละประเทศก็ย่อมแตกต่างกันออกไป เพราะฉะนั้นการที่มีคู่ครองเป็นชาวต่างชาติ จึงควรรู้เรื่องของข้อกฎหมายต่างๆ โดยเฉพาะเรื่องที่เกี่ยวข้องกับเจ้าตัวเล็ก
สัญชาติ
สัญชาติ หรือ Nationality มีความสำคัญอย่างยิ่งนะคะ เพราะเป็นตัวชี้ถึงสิทธิ หน้าที่ รวมถึงความคุ้มครองจากรัฐที่คนๆ หนึ่งจะได้รับจากประเทศใดประเทศหนึ่ง
การที่ลูกจะได้สัญชาติใดก็ต้องไปดูกฎหมายของแต่ละประเทศ ว่าให้สัญชาติแก่บุคคลใดบ้าง ส่วนใหญ่จะได้มาด้วยการเกิด การแปลงสัญชาติ ซึ่งมีรายละเอียดแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ แต่สำหรับเด็กลูกครึ่งที่มีพ่อหรือแม่สัญชาติไทย ย่อมได้สัญชาติไทยไม่ว่าลูกจะเกิดในหรือนอกประเทศ ดังนั้น คุณพ่อหรือคุณแม่ที่มีคู่สมรสเป็นคนต่างชาติไม่ต้องกลัวว่าลูกจะไม่ได้สัญชาติไทยนะคะ ยกเว้นคุณพ่อคนไทยที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสกับภรรยาต่างชาติค่ะ เพราะตามกฎหมายถ้าไม่มีการจดทะเบียนสมรส ลูกจะได้สัญชาติตามแม่ทันที
ส่วนหลักฐานที่จะยืนยันว่าเราเป็นคนสัญชาติใด ก็จะต้องมีเอกสารบางอย่างเพื่อแสดงสัญชาติ ปกติก็คือหนังสือเดินทาง หรือ Passport ค่ะ ถ้าเราถือหนังสือเดินทางของประเทศใดก็แสดงว่าเราเป็นคนสัญชาตินั้น
การแจ้งเกิด
การแจ้งเกิด หลังจากแจ้งเกิดลูกตามกฎหมายของประเทศที่อาศัยอยู่แล้ว แนะนำว่าให้คุณแม่ไปแจ้งเกิดที่สถานทูตหรือสถานกงสุลของไทยในประเทศนั้นๆ หลักฐานสำคัญ
ที่ต้องนำไปคือ บัตรประชาชน และหลักฐานการเกิดไปยื่น แต่ถ้าไม่แจ้งเกิดก็ไม่ได้แปลว่าจะไม่ได้สัญชาติไทยนะคะ แต่จะยุ่งยากเรื่องเอกสารเมื่อลูกโตแล้วต้องการสัญชาติไทย และหลังแจ้งเกิดแล้ว เมื่อคุณแม่ (พ่อ) และลูกมีโอกาสกลับมาประเทศไทย ก็ให้นำสูติบัตรของลูกมาแจ้งย้ายเข้าทะเบียนบ้านในเมืองไทยค่ะ
หนังสือเดินทาง
หนังสือเดินทาง พอแจ้งเกิดและได้สูติบัตรไทยแล้ว ก็ควรจะทำหนังสือเดินทางเพื่อเป็นหลักฐานในการใช้สิทธิในฐานะที่มีสัญชาติไทย ถ้าลูกได้รับสัญชาติของพ่อหรือแม่ที่เป็นคนต่างชาติด้วย ลูกก็จะถือหนังสือเดินทาง 2 ฉบับ คือหนังสือเดินทางสัญชาติไทยและหนังสือเดินทางที่มีสัญชาติตามของพ่อหรือแม่ที่เป็นต่างชาติ แต่สิ่งสำคัญคือ ถ้าจะเข้าเมืองไทยก็ต้องใช้หนังสือเดินทางไทยนะคะ เพราะลูกจะได้รับสิทธิในฐานะคนไทย ถ้าถือหนังสือเดินทางต่างประเทศเข้ามาเมืองไทยก็จะได้สิทธิเหมือนคนต่างชาติค่ะ
สำหรับเด็กที่มีหนังสือเดินทาง 2 ฉบับ ก็เท่ากับว่าเป็นเด็ก 2 สัญชาติ ซึ่งตามกฎหมายของไทยไม่ได้มีข้อห้ามไว้ค่ะ เพียงแต่ระบุไว้ว่า สำหรับเด็กลูกครึ่งที่มีพ่อเป็นคนต่างชาติแล้วถือสัญชาติของพ่อด้วยเมื่ออายุ 20 ปีบริบูรณ์อาจสละสัญชาติไทยได้
สิทธิพลเมือง
สิทธิพลเมือง ถ้าหากลูกถือสัญชาติของประเทศไหน ย่อมเป็นพลเมืองชั้น 1 ของประเทศนั้นๆ และได้รับสิทธิต่างๆ เท่าเทียมกับเด็กที่พ่อแม่เป็นคนชาตินั้น แต่ถ้าไปอยู่อาศัยในประเทศอื่นที่ไม่ใช่ประเทศเจ้าของสัญชาติของตน ก็จะกลายเป็น คนต่างด้าว หรือพลเมืองชั้น 2 ชั้น 3 ฯลฯ ของประเทศนั้นไป แน่นอนว่าไม่มีสิทธิทัดเทียมกับพลเมืองชั้น 1 ของประเทศนั้นๆ
ตัวอย่างเช่น รัฐธรรมนูญไทยก็จะมีหมวดที่ว่าด้วยสิทธิของชนชาวไทน กำหนดสิทธิต่างๆ ที่ให้เฉพาะคนสัญชาติไทยเท่านั้น คนสัญชาติอื่นจะมาเรียกร้องไม่ได้ หรือประเทศสหรัฐอเมริกา จะมีการกำหนดว่าสัวสดิการบางอย่างก็ให้เฉพาะคนสัญชาติอเมริกันเท่านั้น เป็นต้น
เรื่องหลักๆ ที่คุณแม่ (พ่อ) คนไทยที่แต่งงานกับชาวต่างชาติควรรู้ก็มี 4 เรื่องใหญ่ๆ นี้แหละค่ะ แม้จะมีรายละเอียดปลีกย่อยอีกค่อนข้างเยอะ แต่หวังว่าคงจะพอเป็นแนวทางให้คนที่มีลูกเป็นเด็กลูกครึ่งได้นำไปปฏิบัติได้นะคะ
(update 22 ธันวาคม 2008)
[ ที่มา..
นิตยสาร MODERNMOM Vol.13 No.153 July 2008 ]
|
